فهرست:
نفخ چیست؟
نفخ معده به انگلیسی “stomach bloating” یا گاهی بطور سادهتر “bloating” گفته میشود. این اصطلاح به حالتی اشاره دارد که فرد احساس دل درد، سنگینی، پری یا تورم در معده دارد که معمولاً به دلیل تجمع گاز یا مشکلات گوارشی میباشد. نفخ در حالتی دیگر بعنوان گاز معده نیز شناخته شده و به تجمع گازی بنام flatus (فلاتوس) در دستگاه گوارش اشاره کرده که میتواند منجر به ناراحتی شکمی گردد. اگرچه نفخ و باد معده، فرآیند طبیعی بدن است اما رژیم غذایی یا بیماری گوارشی آنرا بدتر میکند. برای اشاره به “باد شکم” در انگلیسی، معمولاً از “flatulence” یا “passing gas” استفاده میشود. اگر بخواهیم غیررسمیتر بگوییم، میتوان از “fart” استفاده کرد که کلمه مودبانهای نیست.
نفخ بیش از حد اغلب باعث ناراحتی و استرس شدیدی میگردد. این مشکل معمولاً به دلیل خوردن برخی غذاهای خاص رخ میدهد، اما ممکن است نشانهای از یک بیماری جدیتر هم باشد. بیشتر افراد در کل طول زندگی از نوزادی تا بزرگسالی نفخ را تجربه میکنند.
در بیشتر موارد، تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی میتواند به کنترل باد اضافی شکم که سبب نفخ میشود؛ کمک کند.
علتهای ایجاد نفخ معده
نفخ به دلیل فرآیندهای طبیعی بدن یا ناشی از شرایطی که بر دستگاه گوارش تأثیر میگذارند، ایجاد گردد.
- نفود هوا: وقتی سریع غذا میخوریم، مایع گازدار مینوشیم یا بزاق میبلعیم، مقدار کمی هوا را نیز فرو میدهیم که در روده تجمع پیدا میکند (بلعیدن هوای اضافی).
- هضم ناقص: مربوط به درون معده و روده است. گاز معده محصول جانبی ناشی از هضم ناقص غذاها بعلت پرخوری، مواد خوراکی نفاخ یا عدم تحمل لاکتوز میباشد.
آیا نوزادان و کودکان هم دچار نفخ میشوند؟
متاسفانه بله؛ نوزادان از بدو تولد، بطور طبیعی با نفخ درگیر میشوند و معمولا مشکل خاصی ایجاد نخواهد شد ولی در حالت ترکیب با بیماری کولیت معده یا ماندگاری طولانی مدت نفخ باید از قطره یا شربتهای گیاهی و مراجعه به پزشک، نفخ نوزاد را سریعا برطرف نمود.
علائم نفخ بزرگسالاندرد و ناراحتی مداوم، خجالت اجتماعی، افسردگی، انزوا و استرس از عوارض اصلی نفخ هستند. بااینحال، در صورت بروز علائم زیر بهتر است سریعتر به پزشک مراجعه کنید:
|
غذاهای نفاخبرخی غذاها حاوی قندها، نشاستهها و فیبرهایی هستند که بدن نمیتواند کاملاً هضم کند. وقتی این مواد به روده بزرگ میرسند، باکتریها شروع به تجزیه آنها کرده و گاز تولید میکنند. نمونههایی از غذاهایی که ممکن است نفخ را تشدید کنند:
|
رابطه نفخ و بیماریهابرخی بیماریها باعث ایجاد نفخ شده یا آنرا تشدید مینمایند:
|
هرکسی که نگران رژیم غذایی خود و ارتباط آن با نفخ است، باید با یک پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کند.
درمان خانگی نفخ معده
نفخ معمولاً مشکل جدی نیست. در بیشتر موارد، تغییر سبک زندگی واصلاح رژیم غذایی کافی است.
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
گیاهان (ادویه) ضد نفخ |
رازیانه – Foeniculum vulgare زیره سبز – Cuminum cyminum انیسون (بادیان رومی) – Pimpinella anisum زنجبیل تازه – Zingiber officinale نعنا – Mentha × piperita دارچین – Cinnamomum verum هل – Elettaria cardamomum زردچوبه – Curcuma longa شوید – Anethum graveolens ✅ نحوه مصرف: دمکرده، عرقیات گیاهی، پودر ادویه در غذا یا جویدن دانهها بعد از غذا. |
میوهها و سبزیجات مفید |
کاهو (بهویژه همراه با کمی آبلیمو) خیار (آب فراوان و خنککننده) : اغلب نفخ را کاهش میدهد؛ چون حدود ۹۵٪ آب داشته و خاصیت مدر (ادرارآور) خنککننده دارد. به پاکسازی دستگاه گوارش و کاهش ورم معده کمک میکند. ترکیباتی مثل کوکوربیتاسین (cucurbitacin) خیار شاید در برخی افراد با معده حساس، کمی احساس سنگینی یا نفخ خفیف ایجاد نماید اما نادر است. اگر خیار را با پوست زیاد و سریع بخورید یا با غذاهای نفاخ مثل نان زیاد یا نوشیدنی گازدار مصرف نمایید ممکن است کمی نفخ حس شود. کرفس (به بهبود هضم کمک میکند) کیوی (آنزیمهای گوارشی دارد) آناناس (حاوی بروملین ضد نفخ است) پاپایا (آنزیم پاپائین دارد و به هضم کمک میکند) ⚠️ نکته: برخی سبزیجات مثل کلم و پیاز میتوانند در بعضی افراد نفخ ایجاد کنند؛ بهتر است پخته و با ادویههای ضد نفخ مصرف شوند. |
نوشیدنیهای ضد نفخ |
عرق نعنا یا رازیانه دمنوش رازیانه، زیره یا بابونه آب گرم با لیمو (قبل یا بعد از غذا) دوغ بدون گاز و بدون نمک زیاد |
غذاهای کمنفخ و آسان هضم |
برنج سفید (پخته و نرم) نان تست یا نان سبوسدار سبک (در مقدار کم) ماست پروبیوتیک مرغ یا ماهی بخارپز یا گریلشده (پروتئین سبک) سوپ ساده (بدون حبوبات نفاخ - حاوی غله و ادویه ضد نفخ) |
🌸 عرقیات ضد نفخ قوی و رایج
| 🔢 | نام عرق | خاصیت اصلی 💪 | بهترین زمان مصرف 🕰️ |
|---|---|---|---|
| 1 | عرق نعناع | ضد نفخ قوی، رفع دلپیچه و اسپاسم معده | بعد از غذا |
| 2 | عرق زیره (سیاه یا سبز) | کاهش گاز و کمک به هضم غذاهای چرب | قبل یا بعد از غذا |
| 3 | عرق رازیانه | ضد نفخ مخصوص خانمها، تقویت معده سرد | بعد از غذا |
| 4 | عرق زنجبیل | گرم، ضد نفخ و کمک به هضم | بعد از غذا (رقیقشده) |
| 5 | عرق بادرنجبویه | آرامشبخش، ضد نفخ عصبی و استرسی | بعد از غذا یا شب قبل خواب |
| 6 | عرق مرزنجوش | ضد نفخ و گرفتگی، مناسب نفخ مزمن | بعد از غذا |
| 7 | عرق دارچین | گرم، کمک به هضم، رفع نفخ ناشی از سردی | بعد از غذا |
| 8 | عرق زنیان | ضد گاز و نفخ قوی، مخصوص حبوبات | قبل یا بعد از غذا |
| 9 | عرق اسطوخودوس | ضد نفخ عصبی و آرامکننده معده | شب قبل خواب |
| 10 | عرق بابونه | ضد اسپاسم و تقویت معده | قبل از غذا |
معمولاً نصف استکان عرق رقیقشده با کمی آب ولرم کافی است.
بهتر است عرقیات گرم (مثل زنجبیل، دارچین، زنیان) را برای معدههای سرد و
عرقیات خنکتر (مثل نعناع، بادرنجبویه) را برای معدههای گرم یا عصبی مصرف کنید.اگر معدهتان حساس است، از ترکیب عرق نعناع + بادرنجبویه استفاده نمایید؛ زیرا ملایم و مؤثر است.
کارهای مهم و ضروری برای کاهش نفخ معده:
- وعدههای کوچکتر میل کنید: خوردن چهار تا شش وعده کوچک غذایی در روز بجای سه وعده بزرگ، علائم را بهبود میدهد.
- آهسته غذا بخورید: هضم از دهان شروع میشود؛ بنابراین غذا باید کاملاً جویده شود.
- تنفس صحیح: همواره از بینی نفس بکشید؛ یعنی با دهان باز نفس نکشید (مخصوصا هنگام خواب پس از غذا خوردن)
- از جویدن آدامس و نوشیدنیهای گازدار پرهیز کنید.
- سیگار نکشید.
- ورزش کنید؛ مثلا هر روز پیادهروی کنید.
- از محصولات لبنی کملاکتوز استفاده نمایید.
- لوبیای کمتری مصرف کنید.
- از پروبیوتیکها استفاده نمایید: تحقیقات اولیه نشان میدهند پروبیوتیکها نفخ را کاهش میدهند.
- بلافاصله پس از غذا خوردن، دراز نکشید.
تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی صحیح، بیماری نفخ را درمان مینماید. تشخیص بیماریهای زمینهای بدن نیز عامل اصلی کمککننده است. اگر این اقدامات کافی نباشند، داروهای بدون نسخه (گیاهی در حالت شربت یا قرص) یا تجویزی پزشک متخصص بسیار مفید هستند. شربت و قرصهای حاوی عصاره گیاهان ضدنفخ مثل نعنا، زیره، شوید، ریزوم زنجبیل و زردچوبه در درمان نفخ موثر میباشند.
شربت نفخ معده بزرگسالان
قرص نفخ
درمان دارویی نفخ معده بزرگسالان
خرید ضد نفخ گرایپ واتر
محلول گرایپ واتر دینه حاوی دانه شوید، زیره و روغن نعنا بدون الکل یا مواد مصنوعی کاملا ایمن برای درمان نفخ یا کولیک نوزادان، کودکان و بزرگسالان
خرید پودر جنرال تونیک
پودر اشتها آور و تقویتی برای بهبود عملکرد گوارش، رفع سوءهاضمه، اختلالات کبد و صفرا حاوی ریشه کاسنی، هویج، دانه شنبلیله، نخود، رازیانه و سویا
خرید قرص زنجبیل
قرص ومیگان حاوی ریزوم زنجبیل بمنظور سوءهاضمه، تهوع و سرگیجه ناشی از شیمی درمانی، جراحی، بارداری، مسافرت، دریازدگی و درمان آرتریت روماتوئید
خرید قرص نفخ (سوءهاضمه)
قرص سینارکول حاوی عصاره موثره گیاه کنگرفرنگی (آرتیشو) و پودر زردچوبه برای بهبود سوءهاضمه، کاهش نفخ، محافظت کبد و صفرا، کاهش کلسترول و تریگلیسیرید خون
خرید قرص گاستریت (زخم معده)
قرص گاسترودین با مواد موثره ریشه شیرینبیان، گل همیشه بهار و ختمی بمنظور تنظیم اسید معده، پیشگیری و درمان زخم معده و اثنی عشر، رفلاکس، سوزش دل و ضد التهاب معده
خرید کپسول یبوست
کپسول سی لاکس پلاس حاوی مایع سنا، زیره سبز و گل محمدی با اثر قوی ملین، ضد نفخ و ضد اسپاسم گوارشی بعنوان داروی یبوست غیر انسدادی کودک و بزرگسال
(FAQ): سؤالات رایج درباره نفخ
توجه: در صورت بارداری یا داشتن شرایط پزشکی خاص، قبل از مصرف با پزشک خود مشورت کنید، زیرا برخی از چایهای گیاهی ممکن است با داروها تداخل داشته باشند یا مصرف آنها در شرایط خاص توصیه نشود.
تشخیص نفخ توسط پزشک
در حالت حاد گوارشی، پزشک متخصص گوارش باید علت اصلی نفخ را تشخیص و روش درمان را ارائه کند:
درمانگر درباره سابقه پزشکی و عادات غذایی بیمار پرسش نموده و با انجام معاینه فیزیکی بررسی مینماید آیا در ناحیه شکم تورم وجود دارد یا نه. همچنین با ضربه زدن به شکم و شنیدن صدای توخالی، میتوان وجود باد شکم را تشخیص دهد. نهایتا روش اصلاحی تغذیه و نحوه غذا خوردن صحیح را آموزش میدهد. ورزش و حرکات بدنی نیز باید انجام گردد.
لیست کردن علائم، غذاهایی که خوردهاید و سایر موارد مهم در یک دفترچه پیش از مراجعه به پزشک میتواند مفید باشد تا هنگام مشورت با پزشک، چیزی یادتان نرود.
نفخ مزمن: چگونه توسط پزشک تشخیص داده میشود؟
- بررسی کامل تاریخچه پزشکی، معاینه فیزیکی و ارزیابی رژیم غذایی و سبک زندگی.
- بر اساس یافتهها، پزشک آزمایشهای تکمیلی رد کردن شرایطی مانند IBS ،SIBO یا عدم تحملهای غذایی تجویز خواهد کرد.
17 دیدگاه دربارهٔ «هر آنچه باید درباره نفخ بدانید»
بهترین شربت برای نفخ معده چیست؟
نفخ معده چیست و روشهای از بین بردن نفخ شکم فوری
قرص برای نفخ معده
شربت برای نفخ معده
داروهای گیاهی نفخ شکم : قرص گاسترودین، شربت گرایپ واتر – قرص لیوردین کمپلکس – قرص کورکوما – قرص سینارکول
بهترین دمنوش نفخ شکم :
زنجبیل
نعنا فلفلی
زردچوبه
چای ترش
رازیانه
بادرنجبویه
بابونه
خرید شربت نفخ بزرگسالان
برای درمان نفخ بزرگسالان : خرید شربت نفخ معده بزرگسالان پیشنهاد میگردد.
سلام و درود
لطفا راهنمایی کنید از بین بردن نفخ شکم فوری چطور انجام میشود
سلام
برای کاهش فوری نفخ شکم بزرگسالان، از روشهای زیر استفاده کنید:
حرکت و فعالیت بدنی: پیادهروی ملایم یا کششهای ساده میتواند به حرکت گاز در دستگاه گوارش کمک کند و نفخ را کاهش دهد.
نوشیدن مایعات گرم: یک لیوان دمنوش گیاهی (مانند نعناع، بابونه یا زنجبیل) میتواند دستگاه گوارش را آرام کرده و به کاهش گاز و نفخ کمک کند.
استفاده از ماساژ شکم: ماساژ دادن شکم با حرکات دایرهای در جهت عقربههای ساعت میتواند به حرکت باد در روده کمک کند.
مصرف داروها یا محصولات طبیعی: استفاده از قرصهای ضدنفخ و دمنوشهای گیاهی بسرعت میتواند باد شکمن و نفخ را کاهش دهد.
پرهیز از بلعیدن هوا: از جویدن آدامس یا نوشیدن نوشیدنیهای گازدار خودداری کنید. این موارد میتوانند هوای بیشتری وارد معده کنند.
وضعیت مناسب بدن: خم شدن به جلو یا نشستن در حالت آرام و خمیده به تخلیه گاز کمک میکند.
استفاده از سرکه سیب یا آبلیمو: یک قاشق غذاخوری سرکه سیب یا آبلیمو را با یک لیوان آب گرم مخلوط کرده و بنوشید. این مواد میتوانند هضم را تسریع کنند.
تغذیه مناسب: از مصرف غذاهایی که به نفخ کمک میکنند (مانند لوبیا، عدس، کلم، و غذاهای چرب) در زمان نفخ شدید خودداری کنید.
برای کاهش فوری نفخ شکم نوزادان یا کودکان:
گرایپ واتر دینه گزینه خوبی است (با مشورت پزشک).
اگر نفخ همراه با درد شدید، تب، یا دیگر علائم جدی است، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
سلام بهترین روش برای از بین بردن نفخ کامل شکم بگید لطفا
با سلام. ببینید تغییر رژیم غذایی همراه با مشاوره پزشک و انجام آزمایشات لازمه برای بررسی دقیق علت این عارضه و مصرف شربت یا قرص ضد نفخ را به شما پیشنهاد میکنیم.
با دمنوش هم میشه نفخ رو برطرف کرد.شنیدم دمنوش نعنا، چای زنجبیل مفیده…
بله درصورتیکه نفخ خفیف بوده و بعلت بیماریهای زمینه ای نباشه ، مصرف دمنوشهای ضد نفخ مفید هست.
معده من نفاخه شدیدا
برای رفع باد شکم چی بخورم؟
مصرف حبوبات، کلم، چربیها، نوشابه رو کاهش بدید. ورزش کنید روزانه. حتما با یک متخصص گوارش درباره بیماری خودتون مشورت کنید. شاید نفخ معده شما نشانه بیماری خاصی هست که باید زودتر تشخیص داده شده و درمان گردد.
شربت گرایپ واتر برای از بین بردن نفخ سریع شکم بزرگسال مناسبه عکسش چرا تصویر نوزاده ..
بله محلول گرایپ واتر برای درمان نفخ نوزاد، کودک و بزرگسال مناسب هست و مواد موثره آن گیاهی است.
سلام داروهای از بین بردن نفخ شکم چی خوبه؟
شربت ضد نفخ – قرص ضد نفخ – دمنوشها رو میتوانید استفاده کنید.