آفتاب سوختگی در اثر قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش خورشید یا منابع مصنوعی رخ میدهد. درمان خانگی آفتاب سوختگی معمولاً در سوختگیهای درجه یک و دو امکانپذیر است. آفتاب سوختگی درجه سه بسیار نادر است، اما درمان آفتابسوختگی درجه 3 نیاز به مراقبتهای ویژه دارد. آفتاب سوختگی باعث پیری زودرس پوست و سرطان پوست خواهد شد. شما میتوانید با انجام اقداماتی برای محافظت از پوست خود، خطر آفتاب سوختگی را کاهش دهید. همچنین در صورتیکه دچار این عارضه خفیف شدید با درمان خانگی این مشکل را مرتفع کنید. برای درمان آفتاب سوختگی با این مقاله همراه باشید.
آفتاب سوختگی چیست و چطور رخ میدهد؟
آفتاب سوختگی نتیجه قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید یا تخت برنزه یا سایر منابع UV است. این عارضه در تابستان که پرتوهای خورشید از هر زمان دیگری قویتر هستند، شایعتر است. هنگامیکه اشعه ماوراء بنفش خورشید به پوست میرسد، به سلولهای پوست آسیب رسانده و باعث جهش DNA آنها میشود. بدن ما مکانیسمهای شگفت انگیز زیادی برای جلوگیری و حتی اصلاح این جهشها دارد. اما اگر سلولهای پوست بیش از حد توانشان در معرض اشعه ماوراء بنفش قرار بگیرند، آسیب غیر قابل ترمیم شده و سلولها از بین میروند. رگهای خونی برای افزایش جریان خون، گشاد میشوند و سلولهای ایمنی را به پوست میآورند تا به پاکسازی مشکلاتی که ایجاد شده است، کمک کنند. همه اینها باعث قرمزی، تورم و التهابی میشود که ما آن را آفتاب سوختگی مینامیم. آفتاب سوختگی در نهایت بهبود مییابد، اما برخی از سلولهایی که در آنها جهش ایجاد شده است زنده میمانند و در نهایت میتوانند سرطانی شوند.
اشعههای مضر خورشید چگونه باعث آفتاب سوختگی می شوند؟
اشعه فرابنفش، کلاژنهای پوست را شکسته و سلولهای پوست را در معرض پیری زودرس قرار میدهد. اشعه فرابنفش UVB به «اشعه سوزاننده» معروف است. این اشعهها پوستتان را برنزه میکنند و به DNA شما آسیب میزنند. مشکل در معرض خورشید قرار گرفتن فقط آفتاب سوختگی نیست. آسیبی که آفتاب به پوست شما وارد میکند هرگز از بین نمیرود.
یادتان باشد رنگ برنز پوستتان هر سال در زمستان از بین میرود. اما، آسیبهای خورشید به DNA شما باقی خواهد ماند. در آخر، تحمل DNA به آستانهاش میرسد و نمیتواند آسیب بیشتری را بپذیرد. در نتیجه DNA جهش میکند. در این مرحله است که سرطان در بدن رشد میکند.
علائم آفتاب سوختگی
میزان آفتابسوختگی از خفیف تا شدید متغیر است. شدت این عارضه به نوع پوست و مدت زمان مواجهه با نور خورشید بستگی دارد. این عارضه دردناک، عامل خطر جدی سرطان پوست به شمار میرود. علائم این عارضه از فردی به فرد دیگر متفاوت است. گاهی آفتابسوختگی باعث تاول میشود. علائم آفتابسوختگی خفیف شامل قرمزی پوست و درد بوده و شاید تا چند ساعت بعد تابش شدید آفتاب متوجه قرمزی پویت نشوید. نهایتا بعد از تقریبا ۴ تا ۷ روز، پوست دچار پوستهپوسته شدن خواهد شد. علائم آفتابسوختگی شدید در ادامه آورده شده است.
- تاول زدن پوست
- کمآبی بدن در اثر آفتاب سوختگی
- از بین رفتن تعادل الکترولیت بدن
- عفونت
- تب و لرز در اثز آفتاب سوختگی
- حالت تهوع و استفراغ
- ضعف در اثر آفتاب سوختگی
آفتابسوختگی میتواند در کمتر از ۱۵ دقیقه هم رخ بدهد! بعد از مواجهه با نور خورشید، پوست طی ۳۰ دقیقه قرمز شده و معمولا ۲ تا ۶ ساعت طول میکشد. درد بعد از ۶ تا ۴۸ ساعت رخ میدهد. پوسته پوسته شدن پوست و خارش ممکن است تا چند هفته طول بکشد.
انواع آفتاب سوختگی
آفتاب سوختگیها بر اساس شدت آسیب پوست دستهبندی میشوند. دو نوع رایج آفتاب سوختگی عبارتند از:
آفتاب سوختگی درجه یک: در این نوع عارضه، آسیب تنها به به لایه بیرونی پوست وارد میشود. این نوع از آفتاب سوختگی معمولاً طی چند روز تا یک هفته بدون اینکه به درمانی نیاز باشد خوب میشود. با این حال درمان خانگی آفتاب سوختگی میتواند کمک کند.
آفتاب سوختگی درجه دو: آسیب ناشی از اشعه آفتاب به لایه داخلی پوست که «درم» نامیده میشود میرسد. این آفتاب سوختگی ممکن است باعث ایجاد تاول شود. در این حالت، ممکن است هفتهها طول بکشد تا مشکل پوستی ایجاد شده، بهبود یابد و ممکن است نیاز به درمان انواع آفتاب سوختگی نزد دکتر داشته باشد.
در موارد بسیار نادر، برخی دچار آفتاب سوختگی درجه سه میشوند که نیاز به درمان انواع آفتاب سوختگی اورژانسی دارد. این نوع آفتاب سوختگی:
- به تمام لایههای پوست (پوست سه لایه دارد) آسیب جدی وارد و حتی لایه چربی زیر پوست را نیز درگیر میکند.
- ممکن است پایانههای عصبی را از بین ببرد و به همین دلیل حس پوست مشکلدار شود.
مصرف برخی از داروها، افراد را نسبت به اشعه ماوراء بنفش خورشید یا منابع مصنوعی حساستر کرده و بندرت منجر به آفتاب سوختگی درجه سه شد. این اتفاق وقتی میافتد که ساعتهای طولانی را در نواحی استوایی زیر نور آفتاب ظهر بخوابید. اما به طور معمول سوختگیهای درجه سه بیشتر ناشی از آتشسوزی یا مواد شیمیایی هستند.
چه زمانی درمان پزشکی برای آفتاب سوختگی لازم است؟
هرگاه احساس ناخوشایندی داشتید یا نگران پوست آفتاب سوخته خود شدید، به پزشک مراجعه کنید. به ویژه، اگر قسمت زیادی از بدنتان آفتاب سوخته شده باشد. پوست کودکان در برابر آفتاب خیلی حساس و آسیبپذیر است. پس اگر نوزاد یا کودکی دارید که پوستش آفتاب سوخته شده است، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
آفتاب سوختگی شدید این نشانهها را دارد:
- تاول یا التهاب و ورم همراه با قرمزی پوست (اِدم)
- لرز
- تب 38 درجه سانتیگراد یا بیشتر در بزرگسالان
- تب 37.5 درجه سانتیگراد یا بیشتر در کودکان زیر 5 سال
- سرگیجه، سر درد، حالت تهوع
اگر یکی از نشانههای بالا را دیدید، حتماً به پزشک مراجعه کنید. پزشک احتمالاً توصیه میکند تا چند روز از پماد ضد التهاب و سوختگی استفاده کنید. این دارو التهاب پوست را کاهش میدهد. کرم هیدرو کورتیزون را میتوانید بدون نسخه نیز از داروخانهها تهیه کنید. در آفتاب سوختگی شدید به کرمهای ضد آفتاب یا پوششهای ضد آفتاب خاص نیاز است که پزشک یا پرستار توضیحات لازم را درباره آن به شما خواهند گفت. شاید درمان بیمارستانی هم نیاز داشته باشید.
درمان التهاب پوست با پماد ضد التهاب کالاندولای دینه
کالاندولا علاوه بر دارا بودن خاصیت ضد التهاب پوستی، با تسریع عمل گرانولاسیون و تحریک تشکیل سلولهای جدید، موجب ترمیم و تسکین پوستهای حساس و ملتهب شده، گردش خون را بهبود داده و به این ترتیب پوست را تقویت میکند. ماده اولیه کالاندولا، عصاره گل کالاندولا است و این دارو فاقد عوارض جانبی کورتونها میباشد.
پیشگیری بهتر از درمان آفتاب سوختگی است
برای جلوگیری از آفتاب سوختگی لازم است موارد زیر را در پیش بگیرید:
- از آفتاب دوری کنید.
- پوست خود را بپوشانید.
- از عینک محافظ استفاده کنید.
- هنگام قرارگرفتن در معرض نور خورشید (حتی اگر هوا ابری باشد) از SPF (فاکتور محافظت در برابر آفتاب) ۳۰ یا بالاتر استفاده کنید.
- از سولاریوم خودداری کنید.
درمان انواع آفتاب سوختگی در خانه
چند روش برای درمان آفتاب سوختگی
۱.آلودگیها را بشورید
بعد از یک روز گرم و طولانی تابستانی، مخلوطی از کرمهای ضد افتاب و عرق و آلودگیهای اجتنابناپذیر سطح پوستتان میشوند؛اما نگران نباشید! پاکسازی و شستشوی پوست تمام انها ارا از بین میبرد و نتیجه، پوستی تمیز و سبک است. استفاده از براش بدن به همراه فیس براش (در صورت حساس شدن پوست، با سرعت کم) بهترین گزینه برای پاکسازی پوستتان است و براشهای صورت هم برای شستشوی صورت به کارتان میآید. دستگاهتان را بردارید، به حمام بروید و از شر آلودگیهای بدن و صورتتان خلاص شوید.
۲. کمپرس شیر خنک برای درمان انواع آفتاب سوختگی
برای درمان آفتاب سوختگی و تسکین پوست آفتاب سوخته و کاهش سوزش و خارش آن از کمپرس شیرخنک استفاده کنید زیرا پروتئین موجود در شیر لایهای برای محافظت ازپوست ایجاد میکند و باعث مرطوب شدن آن میشود. پوست برای درمان بهتر به رطوبت نیاز دارد زیرا آنزیمهای درمانگر بر روی پوست مرطوب بهتر عمل میکنند.
۳. پماد درمان آفتاب سوختگی کالاندولا
پماد سوختگی کالاندولا، بهترین پماد سوختگی در بازار است که بدونن عوارض، فاقد کورتون، کاملا طبیعی و بهترین نگه دارنده پوست و همینطور دوست شما است. پماد سوختگی کالاندولا علاوه بر دارا بودن خاصیـت ضد التهـاب پوستی، با تسریع در عمل گرانولاسیون و تحریک تشکیل سلولهای جدید، موجب ترمیم و بهبود پوستهای حساس و ملتهب شده، گردش خون را بهبود بخشیده و پوست را تقویت می کند و با دارا بودن این خواص در موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد :
- درمان التهاب پوستی
- درمان سوختگی پوست با اجسام داغ و یا بخار آب
- پیشگیری و درمان آفتاب سوختگی
- درمان گزیدگی نیش حشرات
- درمان جوش پوست
- درمان اگزما پوست
- درمان خشکی پوست
- درمان ترک پوست
- درمان عرق سوز شدن
- درمان ادرار سوختگی اطفال
- بازسازی و ترمیم پوست
- درمان زخم بستر
- درماتیت ناشی از پرتودرمانی
- پماد حساسیت پوستی
- پماد ضد خارش
درمان انواع آفتاب سوختگی و تیرگی پوست
یکی از مواردی که پماد کالاندولا مورد استفاده قرار می گیرد، رفع تیرگی پوست است. که کاملاً فاقد ضرر و عوارض و 100% طبیعی است. این پماد ضد التهاب برای سوختگی عالی است.
۲. کمپرس سرد برای درمان آفتاب سوختگی
قرار دادن کمپرس سرد روی پوست آفتاب سوخته بمدت ۱۰ دقیقه چندین بار در روز، به بهبود سوزش و درمان کمک خواهد کرد. برای تهیه کمپرس سرد، یک دستمال تمیز را در آب خنک خیس کنید، سپس آنرا روی ناحیه آسیبدیده نگه دارید. همچنین از یخ استفاده کنید، اما آنرا در پارچه بپیچید و مستقیما روی پوست قرار ندهید.
۳. کرم آنتی اکسیدان موضعی برای سوزش و قرمزی آفتاب سوختگی
وقتی نوبت به کاهش سوزش و قرمزی پوست میرسد، یک درمان موضعی حاوی آنتیاکسیدانهای آرامبخش پوست مانند ویتامین E و ویتامین C مفید است. آنتی اکسیدانها میتوانند به ترمیم سلولهای پوست پس از سوختگی کمک کنند.
۴. دوش آب سرد موثرترین درمان خانگی آفتاب سوختگی
پس از یک روز قرار گرفتن زیر نور خورشید، ایستادن زیر آب خنک یا سرد یک راه ساده اما موثر برای درمان انواع آفتاب سوختگی است. طبق گفته آکادمی پوست آمریکا (AAD) دوش مکرر و خنک میتواند گزش را کاهش دهد و به تسکین درد ناشی از آفتاب سوختگی کمک کند.
۵. بلغور جو دوسر برای درمان خانگی آفتاب سوختگی
شما میتوانید بلغور جو دوسر را به عنوان ماده اصلی در چندین محصول مراقبت از پوست، از لوسیونها و صابونها گرفته تا ماسکها و اسکرابها پیدا کنید. بر اساس تحقیقات، بلغور جو دوسر کلوئیدی دارای خواص آنتی اکسیدانی است که ممکن است خشکی را بهبود بخشد و شدت خارش را برای انواع بیماریهای پوستی از جمله سوختگی کاهش دهد. همچنین در طب سنتی طبع جو سر مرطوب است که میتواند با آفتاب سوختگی مقابله کند.
۶. چای سبز برای تسکین درد و درمان پوست آفتاب سوخته
پلیفنولهای موجود در چای سبز میتواند به تسکین پوست آفتابسوخته کمک کنند. چند کیسه چای سبز را در آب گرم خیس کنید و روی پوست بگذارید.
۷. جوش شیرین برای خنک شدن محل آفتاب سوختگی
این درمان خانگی میتواند به خنک شدن پوست و کاهش قرمزی کمک کند. ۶۰ گرم جوش شیرین را به آب سرد یا ولرم وان اضافه کنید. حداقل ۱۵ دقیقه در وان غوطهور شوید.
۸. اسانس و روغنهای گیاهی برای آفتاب سوختگی
روغنهای ضروری، مانند اسطوخودوس، ممکن است به از بین بردن سوزش آفتاب سوختگی کمک کنند. تحقیقات در مورد اثربخشی آنها محدود است، اما روغنهای مرطوب کننده، مانند روغن جوجوبا یا روغن نارگیل، میتوانند به آبرسانی پوست کمک کنند. همانطور که در انتهای مقاله خواهید دید، بسیاری از این روغنها در طب سنتی برای درمان آفتاب سوختگی تجویز میشوند.
۹. درمان خانگی آفتاب سوختگی با عسل
عسل به دلیل خواص ضد باکتریایی، آنتی اکسیدانی، ضد ویروسی و ضد التهابی برای درمان انواع آفتاب سوختگی بسیار مفید است. که در پماد کالاندولا نیز استفاده شده است.
۱۰. درمان خانگی آفتاب سوختگی با ماست
ماست پوست را خنک میکند و در نظر طب سنتی هم سرد و مرطوب است. میتوانید آن را را بر روی پوست سوخته قرار دهید تا آرام شود. همچنین میتوانید آن را با خیار یا سدر مخلوط کنید تا بیشتر پوست شما را خنک کند.
11.پماد آلفا برای درمان سوختگی
پماد سوختگی آلفا یک ترمیم کننده کاملا طبیعی است که تاثیری در درمان انواع زخم ها، ترميم سوختگی، تسکين درد و التهاب و آسیب های پوست دارد. پماد آلفا جهت درمان مناسب سوختگی پوست و کنترل عوارض آن و جای زخم استفاده میشود.
12.پماد زینک اکساید برای درمان سوختگی
برای درمان سوختگیهای خفیف استفاده میشود. در رفع راش و بثورات پوشک کاربرد دارد. همچنین به دلیل خاصیت ضدآفتاب آن و مسدودکردن اشعه UVA و UVB از سوختگی، آسیب پوست و سرطان پوست جلوگیری میکند. کرم زینک اکساید خاصیت ضدمیکروبی داشته و ترمیمکننده خوبی برای زخمها است.
درمان سریع سوختگی
شما می توانید با استفاده از پماد کالاندولا درمان بسیار سریعی در محل آفتاب سوختگی خود داشته باشید.
