اسانس و عصاره را بهتر بشناسیم

 در گیاهان دارویی

هنگامی که قصد خرید یک محصول گیاهی را دارید احتمالا حین خواندن بروشور آن با اصطلاحاتی همچون اسانس، عصاره و یا روغن گیاهی نوع خاصی از گیاه روبرو می شوید. ما در این نوشته می خواهیم از هر اصطلاح تعریفی جداگانه داشته باشیم تا از این پس با خواندن این عنوان ها درک بهتری از خرید خود و نحوه تهیه ی آن داشته باشید.

اسانس

اسانس ها مایعی فرار، منعکس کننده و ترکیباتی معطر و بی رنگ با منشاء ترپنی و یا مشتقات ترپنی و دارای حلال های متفاوتی مانند روغن، الکل، آب و … می باشند. اسانس ها در برخی بافت گیاهی مانند مرکز سلول یا زیر پوشش کرکی سلول جمع می شوند. اسانس ها مخلوطی از مواد مختلف با ترکیبات شیمیایی بسیار متفاوت از یکدیگر هستند.

اسانس ها در حقیقت همان روغن های فرار گیاهی هستند که در فرآیند تقطیر (حرارت دادن گیاه همراه با آب برای جداسازی ترکیبات آن) به سطح آب آمده و قابل جداسازی هستند. در اسانس گیری، اسانس از مخلوط جدا شده و در مصارف درمانی و غذایی به کار گرفته می شود. آنچه پس از عمل تقطیر باقی می ماند همان آب معطر باقی مانده است که به آن عرقیجات گیاهی می گویند. اسانس ها اصولا غیرقابل اختلاط در آب بوده، بین مولکول های آب قرار گرفته و در مجاورت هوا تبخیر می شوند.

عصاره

عصاره، شیرابه ای است از گیاه که تمامی ترکیبات گیاه را دارد. به عبارتی بهتر عصاره ، محلولی حاوی تمام مواد مفید گیاه مانند اسانس ها، تانن ها، کربوهیدرات ها، آلکالوئیدها، گلیکوزیدها، اسیدهای چرب و… است. به عبارت بهتر اسانس بخشی از عصاره گیاهی محسوب می شود.

در مقام مقایسه، به ترتیب عصاره، اسانس و عرق گیاهی قدرت اثر بالاتری دارند.

طبقه بندی محصولات معطر با مکانیزم جداسازی

در طبقه بندی محصولات معطر، همچنین مکانیزم جداسازی نقش تعیین کننده ای دارد. مثلا محصولات استخراجی را عصاره و محصولات تقطیری را اسانس می گویند. به طور کلی دو نوع روش جداسازی وجود دارد:

  • در روش نخست شستشو با حلال صورت می گیرد یعنی جداسازی جامد – مایع
  • در روش دوم استخراج با حلال صورت می گیرد یعنی جدا سازی مایع – مایع

بنابراین دو طبقه بندی محصولات گیاهی، براساس مکانیسم جداسازی داریم که شامل موارد ذیل است:

  • حلالیت : در این روش محصولات معطر از استخراج با مکانیسم حلالیت حاصل می شوند و نتیجه آن عصاره گیاهی است.
  • فراریت: در این روش محصولات معطر از تقطیر با مکانیسم فراریت حاصل می شوند و نتیجه آن اسانس روغنی است.

در پایان امیدواریم با خواندن این مطلب درک بهتری از موجودیت آنچه به عنوان داروی گیاهی خریداری می کنید به دست آورده باشید. البته در اینجا لازم است یادآوری کنیم که قضاوت درباره یک محصول گیاهی نباید براساس نوع تهیه شدن آن صورت گیرد یعنی مثلا اینگونه تصور شود که چنانچه محصولی از عصاره یک گیاه بدست آمده باشد در درمان موثرتر عمل می کند. برای تولید یک گیاه دارویی نیاز به فرمول های دقیق علمی است و قاعدتا در یک محصول گیاهی بکارگیری اسانس و در محصول دیگر عصاره و یا روغن گیاهی می توان مثمر ثمرتر باشد و این امری است که صرفا باید به متخصصین این رشته سپرده و از قضاوت شخصی پرهیز کرد.

 

 

نوشته های اخیر

یک نظر بدهید

تماس با ما

شما میتوانید برای ما پیام بگذارید ما در اولین فرصت به ان پاسخ خواهیم داد

قابل خواندن نیست؟ تغییر متن. captcha txt
0

نوشتن را شروع کنید و اینتر را بزنید