یکی از محصولات شرکت دینه قرص گیاهی ترانکی وال است. در هر عدد قرص حدود 50mg پودر برگ بادرنجبویه بکار رفته است. این قرص جهت بهبود خواب و ایجاد آرامش مصرف می شود.
مشخصات گیاه بادرنجبویه
بادرنجبویه گیاهی علفی و چند ساله است. منشا اصلی این گیاه شرق مدیترانه و جنوب اروپا گزارش شده است.
ارتفاع گیاه متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش آن بستگی دارد و بین 50 تا 100 سانتی متر میباشد. ساقه مستقیم است و بندرت ممکن است بصورت خوابیده روی زمین قرار گیرد. برگها پهن، تخم مرغی شکل به طول سه تا شش سانتی متر و به صورت متقابل روی ساقه قرار می گیرند. برگها به رنگ سبز تیره هستند ، سطح آنها ناصاف و برجستگی های متعددی دارند. گلها در قسمت فوقانی گیاه تشکیل می شوند. غنچه ها معمولا زرد رنگ هستند که پس از باز شدن به گلهای سفید یا بنفش تبدیل می شوند.
پیکر رویشی گیاه بوی خاصی تقریبا شبیه به لیمو دارد. برگها محتوی اسانس هستند. مقدار اسانس در گونه های مختلف متفاوت و بین 0.2% تا 0.5% است.
مهم ترین ترکیبات تشکیل دهنده اسانس را «سیترونلال» (20 تا 50%) تشکیل می دهند. از ترکیبات دیگر اسانس می توان از «سیترال«، «ژرانیول»، «لینالول» و « استات اوگنول» نام برد. اسانس به مقدار بسیار کم حاوی موادی نظیر «اسید رزماری»، اسیدهای فنولیک یک کربنه و فلاونوئید است.
بادرنجبویه در طول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد. رویش گیاه در سایه در کاهش کیفیت و کمیت اسانس آن موثر است.
کاربرد گیاه
بادرنجبویه از گیاهان معطری است که مردم بعضی سرزمینها از مدتها پیش خواص دارویی آن را می دانستند و برای درمان برخی بیماری ها از آن استفاده می کردند. از برگها و پیکر رویشی این گیاه در فارماکوپه های معتبر به عنوان دارو یاد شده است.
اسانس بادرنجبویه در صنایع داروسازی، غذایی و صنایع آرایشی و بهداشتی کاربرد زیادی دارد. از مواد موثره این گیاه، داروهایی برای درمان ناراحتی های عصبی و همچنین داروهایی برای مداوای بیماری های معده و روده ای که منشا عصبی دارند تهیه می شود. در برخی کشورها از تنتور بادرنجبویه به عنوان آرام بخش استفاده می شود. مواد موثره بادرنجبویه به همراه مواد موثره سنبل الطیب اثر درمانی یکدیگر را تشدید می کنند.
از بادرنجبویه می توان به عنوان عطر چای و هم چنین به عنوان طعم دهنده سایر داروها استفاده کرد. چون اسانس این گیاه گران است، به جای آن معمولا از اسانس گونه های مختلف علف لیمو که از نظر عطر شباهت زیادی به اسانس بادرنجبویه دارد استفاده می شود.
بادرنجبویه در کشورهای آلمان، چک و اسلواکی، هلند، بلغارستان و مجارستان در سطوح وسیعی کشت می شود.
منبع:
- امید بیگی، رضا، رهیافت های تولید و فرآوری گیاهان دارویی، شرکت به نشر، انتشارات آستان قدس رضوی، 1390. چاپ ششم
