کاربرد فیبرهای گیاهی در کاهش اشتها و رژیم لاغری
رژیم غذایی فیبر و همه غلات شامل ترکیباتی از نشاسته، ویتامینها، مواد معدنی، آنتی اکسیدانها میباشند. بعنوان یک نتیجه، تحقیقات اثرات مفید آن را در سلامتی در نظر می گیرد و در چندین دهه اخیر مورد توجه قرار گرفته است.
مطالعات بالینی آشکار می‌کند که مصرف فیبر و دیگر غلات در رژیمهای غذایی (لاغری) با چاقی و دیابت نوع دو، سرطان و بیماری قلبی عروقی نسبت عکس دارد. بطور کلی فیبر خوراکی به بخشهای خوراکی گیاهان یا مشابه کربوهیدرات اطلاق میشود که به هضم و جذب در روده کوچک مقاوم هستند. فیبر در رژیم غذایی میتواند به بخشهای زیاد و متفاوتی تقسیم شود. تحقیقات اخیر برای جدا کردن این ترکیبات و بررسی اثر بخشی آفزایش آن در رژیم غذایی (لاغری) انسان اختصاص دارد.
>> مشاهده و خرید داروهای کنترل وزن <<
این بخشها شامل آرابینوکسیلان، اینولین، پکتین، برن، سلولز، بتا گلوکان و نشاسته مقاوم است. مطالعه این ترکیبات فهم بهتری از اینکه چرا و چطور رژیم غذایی (لاغری) با فیبر ممکن است ریسک بیماریهای مشخصی را کاهش دهند را ارائه میدهند. مکانیسمهای اثرگذاری فیبر در گزارشها بر سلامت متابولیک بخوبی اثبات نشده است. حدس زده می شود دلیل آن تغییرات ویسکوزیته روده، جذب مواد مغذی، سرعت عبور، تولید اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه و تولید هورمونهای گوارشی.
موارد منع مصرف فیبر برای افراد حساس چیست؟
- مبتلایان به سندروم روده تحریک‌پذیر (IBS): فیبر نامحلول میتواند علائم را تشدید کند؛ باید نوع و مقدار فیبر را با متخصص تنظیم کنند.
- بیماران با انسداد یا تنگی روده: افزایش فیبر در این افراد میتواند خطرناک باشد.
- مبتلایان به بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو در فاز حاد: در دوره‌های التهابی، رژیم کم‌فیبر توصیه میشود.
- افرادی که داروهای خاص مصرف می‌کنند: فیبر زیاد جذب داروهایی مثل لووتیروکسین، دیگوکسین و آنتی‌بیوتیک‌ها را کاهش می‌دهد.
- افراد با مشکلات بلع یا دستگاه گوارش فوقانی: خطر گیر کردن فیبر در مری وجود دارد.
- ناگهان مقدار زیادی فیبر مصرف نکنید: بدون افزایش تدریجی و نوشیدن آب کافی، میتواند باعث نفخ، گاز و کرامپ شکمی شود.
آیا بیماران با حساسیت به گلوتن ربطی به مصرف فیبر دارد؟
بله، ارتباط مستقیمی دارد — اما متفاوت از فیبر است.
حساسیت به گلوتن و فیبر:
گلوتن پروتئین است، نه فیبر. اما منابع غنی از فیبر مثل گندم، جو و چاودار حاوی گلوتن هستند. بنابراین:
مبتلایان به سلیاک یا حساسیت به گلوتن (NCGS) نمی‌توانند از این منابع فیبر استفاده کنند؛ چون اگر فیبر خود را از این غلات تأمین کنند، دچار آسیب روده، التهاب و مشکلات جذب خواهند شد.
راه‌حل: این افراد باید فیبر را از منابع فاقد گلوتن تأمین کنند:
- سبزیجات و میوه‌ها
- برنج قهوه‌ای، کینوا، ارزن
- حبوبات (لنتیل، نخود، لوبیا)
- دانه چیا و کتان
- سیب‌زمینی شیرین
پس مشکل اصلی منبع فیبر است، نه خود فیبر.
