هنگامیکه گرفتگی صدا (Hoarseness یا Dysphonia) اتفاق بیفتد: حرف زدن شما خشدار، ضعیف یا منقطع شده و ارتباطات روزمره یا فعالیتهای شغلی مختل میشود. اگر گرفتگی صدایتان چندین روز است که بهبود نیافته؛ خواندن این مقاله به شما کمک میکند تا این مشکل را سریع و اصولی درمان نمایید. در این مطلب داروهای گیاهی، داروهای نسخهای و روشهای جراحی را معرفی و در ادامه بر اساس جنسیت و سن افراد راهکار درمانی گرفتگی صدا را بررسی میکنیم.
شایعترین علتهای گرفتگی صدا (اختلال صحبت کردن) : آلودگی محیطی، بیماری تنفسی (مثلا التهاب ویروسی با سرفه مزمن)، سیگار کشیدن، رفلاکس معده، صحبت مداوم با صدای بلند، آلرژی، سرطان حنجره، رژیم غذایی نامناسب
داروهای گیاهی برای درمان گرفتگی صدا
گیاهدرمانی راهحل قوی با کمترین عوارض را ارائه میدهد (در موارد خفیف تا متوسط بسیار مؤثرند). این نوع درمان به آسانی در خانه نیز قابل اجراست. بمنظور شروع درمان سریع میتوانید از داروخانهها دو محصول گرانول تارادین و قرص آلتادین از شرکت دینه را خرید نمایید.
معجزه چهار گیاه برای رفع گرفتگی صدا
دانه چهار گیاه (بالنگوی شیرازی، بارهنگ، قدومه و بهدانه) در کاهش گرفتگی صدا واقعا موثر هستند (موسوم به چهار تخمه) چون هر چهار گیاه خواص قوی نرمکننده و موسیلاژی (Demulcent) علیه خشکی دهان و مخاط حنجره دارند (محصول تارادین دینه را جستجو کنید).
| نام گیاه | نام انگلیسی | کاربرد درمانی | مکانیسم اثر | روش مصرف |
|---|---|---|---|---|
| بذر بالنگوی شیرازی | Lallemantia royleana | بذر بالنگوی شیرازی در طب سنتی برای کاهش خشکی، تحریک، التهاب گلو کاربرد دارد. این دانهها پس از خیساندن، موسیلاژی ژلهای آزاد میکنند که سطح مخاط را میپوشاند. |
• سرشار از پلیساکاریدهای موسیلاژی محلول در آب • ایجاد یک لایه محافظ و لغزنده روی مخاط صوتی • کاهش اصطکاک مخاط هنگام صحبت کردن و مهار تحریک منجر به سرفه |
• خیساندن دانهها در آب تا تشکیل لعاب • نوشیدن آرام، اغلب ولرم و گاهی همراه با عسل |
| بذر قدومه | Alyssum spp. seeds (Alyssum species) | بذر قدومه از رایجترین داروهای گیاهی گرفتگی صداست بخصوص در لارنژیت حاد گلو که سبب فشار صوتی میگردد. |
• حاوی مقدار قابلتوجه از موسیلاژ • اثر نرمکننده قوی و ضدالتهاب ملایم • مرطوبسازی تارهای صوتی و کاهش تحریک مکانیکی |
• خیساندن دانهها در آب گرم • نوشیدن تدریجی مایع لعابدار |
| بذر بارهنگ | Plantain seeds (Plantago major) | بذر بارهنگ (و پوسته آن) هم در طب سنتی و هم در درمان مدرن برای التهاب گلو، سرفه خشک و گرفتگی صدا استفاده میشود. |
• غنی از موسیلاژهای آرابینوکسیلان • اثر نرمکننده، ضدالتهاب و ضدسرفه خفیف • کاهش تحریک حنجره و کمک به ترمیم مخاط |
• خیساندن دانه یا پوسته در آب ولرم • مصرف بهتنهایی یا همراه عسل یا سایر شربتهای گیاهی |
| بذر بهدانه | Quince seeds (Cydonia oblonga) | دانه میوه به، از گیاهان محبوب رفع خش صدا، گلودرد و خشکی حنجره در طب ایرانی و یونانی است. |
• آزادسازی موسیلاژ غلیظ و غنی از پلیساکارید • ایجاد اثر محافظتی – تسکینی قوی روی مخاط ملتهب • کاهش درد و خشکی حنجره هنگام صحبت کردن |
• خیساندن دانهها (بدون خرد کردن) در آب ولرم • مصرف لعاب بصورت خوراکی برای پوشاندن مخاط گلو |
عوارض جانبی دمنوش چهار گیاه
- تهیه شربت خیلی غلیظ در برخی افراد باعث تهوع خفیف میگردد.
- برای جلوگیری از حس ناخوشایند در مری با مایعات کافی مصرف نمایید.
- برای جلوگیری از ناراحتی گوارشی مثل نفخ و … کمی عرق نعنا بنوشید.
- دانه میوه به نباید خرد یا له شود، زیرا بخش داخلی آنها حاوی مقادیر جزئی ترکیبات سیانوژنیک است
- اثر دمنوش چهار گیاه کوتاه مدت میباشد؛ پس نیاز به تکرار مصرف دارید.
معجزه سه گیاه برای گرفتگی صدا
گل و برگ ختمی، ریشه شیرین بیان و نعنا فلفلی اثر قوی در رفع گرفتگی صدا دارند (قرص آلتادین دینه را جستجو کنید).
| نام گیاه | ماده موثره | نقش اصلی | مکانیسم اثر | کاربرد در گرفتگی صدا |
|---|---|---|---|---|
| ختمی (Althaea officinalis) | برگ و گل | نرمکننده و محافظ مخاط، ضد تحریک گلو | برگ و گل ختمی حاوی مقدار زیادی پلیساکاریدهای موسیلاژی است. بنابراین با مصرف خوراکی آن مانند دمکرده یا شربت، این ترکیبات یک لایه محافظ و لغزنده قوی روی مخاط حلق و حنجره ایجاد میکنند که باعث کاهش تحریک مکانیکی تارهای صوتی و تسکین التهاب میگردد. |
• کاهش خشکی، سوزش و خارش گلو • تسکین التهاب تارهای صوتی • بسیار مناسب برای گرفتگی صدا ناشی از فریاد یا صحبت مداوم با صدای بلند، هوای خشک یا تحریک دستگاه تنفسی فوقانی |
| شیرینبیان (Glycyrrhiza glabra) | عصاره ریشه (Licorice Root) | ضدالتهاب، نرمکننده مخاط، خلطآور ملایم | ریشه شیرینبیان حاوی گلیسیریزین (Glycyrrhizin)، فلاونوئیدها و ساپونینهاست. این ترکیبات دارای اثرات شبهکورتونی ضدالتهابی هستند که موجب کاهش تورم و التهاب مخاط حنجره میشوند. همچنین خاصیت نرمکنندگی آن به حفظ رطوبت تارهای صوتی کمک میکند. |
• کاهش التهاب و اِدم حنجره • کمک به بازگشت شفافیت و قدرت صدا • مفید در گرفتگی گلو مرتبط با لارنژیت (گلودرد) یا التهاب پس از عفونت |
| شیرینبیان (Glycyrrhiza glabra) | دمنوش یا پودر ریشه | — | شیرینبیان با خواص ضدالتهابی، گلو را آرام کرده و تورم را کاهش میدهد. دمنوش یا پودر (یک قاشق بزرگ، ۳–۴ بار در روز) مصرف شود (استفاده بیرویه فشارخون را افزایش میدهد؛ بنابراین اعتدال مصرف ضروری است). | — |
| نعناع فلفلی (Mentha piperita) | اسانس | خنککننده، ضد درد خفیف، ضد اسپاسم، بازکننده راههای هوایی | اسانس نعناع فلفلی سرشار از منتول (Menthol) است که گیرندههای سرمایی (TRPM8) را فعال میکند. این موضوع باعث ایجاد حس خنکی و تسکین سریع در گلو شده و تنش خفیف عضلات حنجره را کاهش میدهد. |
• تسکین سریع تحریک گلو • کاهش احساس فشار و خستگی صوتی • مناسب بعنوان قرص مکیدنی، تنتور استنشاقی یا فرآوردههای خوراکی رقیقشده |
عوارض جانبی سه گیاه:
- مصرف طولانیمدت یا دوز شدید عصاره ریشه شیرین بیان، باعث احتباس سدیم، افزایش فشار خون و کاهش پتاسیم میگردد. در داروهای گیاهی شرکتی که از داروخانه قابل خرید است؛ عصاره شیرینبیان با گلیسیریزین کنترل شده (DGL) بکار میرود که ایمنتر میباشند.
- اسانس نعناع ترمیمکننده مستقیم تارهای صوتی نیست. برخی افراد بخصوص کسانی که دچار رفلاکس معده هستند؛ با مصرف بی رویه اسانس نعنا شاید علائم گرفتگی صدا در آنها تشدید شود.
| نام گیاه | خواص و مکانیسم اثر | روش مصرف و توضیحات |
|---|---|---|
| زنجبیل (Ginger) | زنجبیل با خواص ضدالتهابی، التهاب را تسکین داده و ناراحتی را کاهش میدهد. حس گرمای آن ترشح بزاق را تحریک کرده و گلو را بهطور طبیعی لغزنده میکند. | بهصورت دمنوش زنجبیل تازه (رندهکردن زنجبیل در آب داغ و دمکشیدن ۵ دقیقه، شیرینشده با عسل) یا جویدن آرام مصرف شود. |
| عسل (Honey) | عسل دارای خواص ضدباکتری و ضدالتهابی است، مخاط گلو را میپوشاند و تسکین میدهد و به کاهش سرفه و تحریک گلو کمک میکند. | ترکیب سنتی عسل با شیر داغ یا چای لیمو رایج است. عسل خام و فرآورینشده ترجیح دارد. |
| پوست نارون لغزنده (Ulmus rubra – Slippery Elm Bark) | حاوی پلیساکاریدهای موسیلاژی است که لایهای ژلمانند و محافظ روی حلق (Pharynx) و حنجره (Larynx) ایجاد میکند. اثر نرمکننده (Demulcent) آن برای خشکی شدید و گرفتگی مزمن ناشی از اختلال مخاط گلو بسیار مفید است. | بهصورت دمنوش گرم (۱۰–۱۵ دقیقه) یا عصاره سرد (۴ ساعت) تهیه و مصرف میشود. |
| ریشه ختمی (Marshmallow Root) | غنی از موسیلاژ بوده و اثرات نرمکننده و تسکیندهنده قوی دارد. تارهای صوتی را عمیقاً هیدراته کرده و خشونت صدا را کاهش میدهد. | بهصورت دمنوش گرم یا عصاره سرد، بهویژه برای مصرف شبانه قابل تهیه است. |
| اریسیموم – گیاه خردل وحشی (Erysimum officinale – Singer’s Herb) | برای التهاب تارهای صوتی و از دستدادن صدا کاربرد دارد. حاوی ترکیبات گوگردی با اثرات ضدالتهابی بوده و تهویه ریوی را بهبود میدهد. | بهصورت شربت یا قرص مکیدنی عرضه میشود و گاهی با شیرینبیان ترکیب شده است. |
| زردچوبه (Turmeric) | دارای خواص ضدالتهابی و ضدمیکروبی است و به پاکسازی دهان و گلو کمک میکند. | بهصورت غرغره (مخلوط با آب زنجبیل، آب ریحان، نمک سنگ و آب گرم) یا در دمنوشها مصرف شود. |
| فلفل سیاه و هل (Black Pepper and Cardamom) | فلفل سیاه به رفع اختلالات و سوءهاضمه — علت شایع تحریک گلو — کمک میکند و هل نیز اثر تسکینی دارد. | ترکیب این دو ادویه همراه با مصرف همزمان زنجبیل در برخی منابع توصیه شده است. |
| دمنوش بابونه (Chamomile Tea) | بابونه دارای خواص ضدالتهابی است، تحریک گلو را آرام کرده و تنش را کاهش میدهد. | بهویژه بهعنوان نوشیدنی شبانه برای شلکردن عضلات صوتی مناسب است. |
| سایر درمانهای گیاهی |
• ریحان (Basil – Tulsi): دارای خواص ضد میکروبی • کشمش و خرما (Raisins and Dates): نرمکننده گلو • میخک (Clove): کمک به شفافیت صدا |
• ریحان: لهکردن ۸–۱۰ عدد برگ و مخلوط با عسل • کشمش و خرما: مصرف همزمان ۲–۳ بار در روز • میخک: استفاده برای غرغره |
مشاوره با کارشناس داروخانه
گرانول تارادین
دمنوش چهار گیاه بذر بالنگوی شیرازی، قدومه، بارهنگ و بهدانه: درمان سریع گرفتگی صدا، ضد سرفه و التهاب گلو، نرم کننده قوی مخاط سینه بدون قند (مناسب دیابتیها)
قرص آلتادین
قرص مکیدنی حاوی برگ و گل ختمی، عصاره شیرین بیان، اسانس نعنا فلفلی: ضد سرفه، خشکی گلو و دهان، درمان گرفتگی صدا، نرم کننده مخاط
شربت آویپکت
شربت از عصاره سرشاخههای گلدار آویشن: درمان سرفه ناشی از بیماری و عوامل تحریکی، نرم کننده مخاط سینه
شربت پدی کاف
شربت مخصوص اطفال از عصاره آویشن، عشقه، گل و ریشه ختمی: درمان سرفه ناشی از بیماری و عوامل تحریکی، نرم کننده مخاط (بدون الکل، رنگ و طعمدهنده مصنوعی)
شربت دیاپکت
شربت سه گیاه از آویشن، عشقه، گل و ریشه ختمی : درمان سرفه ناشی از بیماری و عوامل تحریکی، نرم کننده مخاط بدون قند مصنوعی (مناسب دیابتیها)
تنتور اکالیپتوس
تنتور استنشاقی سه گیاه اکالیپتوس، آویشن و نعنا: ضدعفونی هوا، رفع سرفه خشک و مولد، باز کردن مجاری تنفسی
داروهای نسخهای برای گرفتگی صدا
کورتیکواستروئیدها (Corticosteroids)
برای کاهش التهاب تارهای صوتی در موارد خاص بوده و مصرف بلندمدت بعلت عوارض خطرناک توصیه نمیشود.
- خوراکی (Oral corticosteroids)
دگزامتازون (Dexamethasone)، پردنیزولون (Prednisolone) در اندیکاسیونهایی مانند کروپ همراه با التهاب گلو در کودکان یا التهاب گلو آلرژیک. در بزرگسالان، دوزهای بالاتر در دورههای کوتاه مؤثرترند؛ مثلاً پردنیزولون ۶۰ میلیگرم بمدت ۳–۶ روز یا متیل پردنیزولون (Methylprednisolone) ۱۶–۲۴ میلیگرم با کاهش روزانه ۴ میلیگرم.
- استنشاقی (Inhaled corticosteroids)
فلوتیکازون (Fluticasone)، بودزوناید (Budesonide)، بکلومتازون (Beclomethasone) ایمنتر با عوارض سیستمیک کمتر. فلوتیکازون استنشاقی در کاهش اِدم حنجره مؤثرتر از خوراکی است و عوارض کمتری دارد. شست و شوی دهان پس از مصرف برای پیشگیری از کاندیدیازیس ضروری است.
علت تأکید بر شست و شوی دهان پس از مصرف کورتیکواستروئیدهای استنشاقی مانند فلوتیکازون، بودزوناید و بکلومتازون به مکانیسم زیر برمیگردد:
کورتیکواستروئیدهای استنشاقی هنگام دم، کاملا وارد ریه نمیشوند و بخشی از ذرات دارو روی مخاط دهان، زبان، حلق و حنجره رسوب میکند. این داروها اثر موضعی مهارکننده سیستم ایمنی دارند و باعث میشوند دفاع طبیعی مخاط کاهش یابد. در چنین شرایطی، قارچ Candida albicans که بحالت همزیست در دهان اکثر افراد وجود دارد؛ فرصت رشد بیش از حد یافته و منجر به کاندیدیازیس دهانی (برفک دهان) میشود.
شست و شوی دهان یا غرغره با آب (تف کردن، نه بلع آن) بلافاصله پس از مصرف، با حذف باقیمانده دارو از سطح مخاط، زنجیره واکنش را قطع کرده و خطر کاندیدیازیس را بمیزان قابلتوجهی کاهش میدهد.
| نام دارو | گروه دارویی | کاربرد | نحوه مصرف / دوز | عوارض مهم | نکات منفی / هشدار |
|---|---|---|---|---|---|
| امپرازول (Omeprazole) | مهارکننده پمپ پروتون (PPI) | گرفتگی صدا ناشی از LPR | خوراکی، صبح ناشتا | سردرد، نفخ، کمبود Mg یا B12 | در نبود رفلاکس بیاثر است |
| فاموتیدین (Famotidine) | مهارکننده گیرنده H2 | رفلاکس خفیف همراه خشونت صدا | خوراکی، شبها | سردرد، یبوست یا اسهال | اثر ضعیفتر از PPIها |
| لوراتادین (Loratadine) | آنتیهیستامین نسل دوم | گرفتگی صدای آلرژیک | خوراکی، روزانه | خشکی دهان خفیف | در موارد غیرآلرژیک بیاثر |
| دسلوراتادین (Desloratadine) | آنتیهیستامین | آلرژی مزمن همراه خشونت صدا | خوراکی، روزانه | خشکی دهان، خستگی خفیف | بر التهاب مکانیکی بیاثر |
| پردنیزولون خوراکی (Prednisolone) | کورتیکواستروئید سیستمیک | ادم حاد یا التهاب شدید تارهای صوتی | دوره کوتاه با نظر پزشک | افزایش قند، بیخوابی، تضعیف ایمنی | مصرف خودسرانه خطرناک است |
| آموکسیسیلین/کلاوولانات | آنتیبیوتیک | التهاب گلو باکتریال اثباتشده | خوراکی، طبق نسخه | اسهال، تهوع، آلرژی | در موارد ویروسی بیاثر |
| مونتهلوکاست (Montelukast – Airokast) | آنتاگونیست گیرنده لکوترین | آلرژی و آسم همراه خشونت صدا | خوراکی، شبها | سردرد، تغییرات خلقی نادر | داروی پیشفرض گرفتگی صدا نیست |
آنتیبیوتیکها (Antibiotics)
هنگام گلودرد این داروها گاهی لازم میشوند؛ زیرا بیشتر عوامل ایجاد بیماری لارنژیت (گلودرد) منشأ ویروسی دارند و فقط در صورت اثبات عفونت باکتریال تجویز میشوند.
توصیههای درمانی گرفتگی صدا بر اساس سن و جنس
درک آسیبپذیریهای وابسته به جنس و تغییرات صوتی مرتبط با سن، روند درمان را سریعتر مینماید.
| گروه سنی | مداخله / درمان | توضیح و جزئیات |
|---|---|---|
| کودکان (۱–۸ سال) | مایعات گرم (۱ سال به بالا) | سوپها و آبمیوههای گرم |
| قرص مکیدنی (۶ سال به بالا) | آبنبات سفت یا قرص مکیدنی مخصوص کودک | |
| غرغره گلو (۸ سال به بالا) | آبنمک یا آنتیاسید مایع کودکان یا دهانشویه گیاهی | |
| تسکین درد و تب | استامینوفن (Acetaminophen / Tylenol) یا ایبوپروفن (Ibuprofen) برای تب بالای ۳۹ درجه سانتیگراد | |
| کورتیکواستروئیدها | فقط در کروپ شدید با خطر انسداد راه هوایی؛ دگزامتازون خوراکی ۰٫۱۵ mg/kg تکدوز؛ دگزامتازون نسبت به پردنیزولون در پیشگیری از بستری مجدد مؤثرتر است | |
| رطوبت و استراحت صوتی | استفاده از بخور، پرهیز از فریاد، کاهش استفاده از صدا | |
| کودکان و نوجوانان (۹–۱۸ سال) | همه موارد گروه قبل | تمام مداخلات ذکرشده برای کودکان ۱–۸ سال |
| قرص مکیدنی با دوز بزرگسال | حاوی منتول یا پکتین | |
| گفتاردرمانی / صدادرمانی (Voice Therapy) | بسیار مؤثر در دیسفونی عملکردی | |
| دمنوشهای گیاهی | زنجبیل، بابونه، نوشیدنیهای حاوی عسل | |
| تمرینهای صوتی و تنفسی | تمرینهای اصلاح استفاده از صدا و تکنیکهای تنفس | |
| بزرگسالان (۱۹–۶۵ سال) | استراحت صوتی و اصلاح رفتار | خط اول و مؤثرترین درمان |
| قرصهای مکیدنی و اسپری گلو | حاوی عسل، منتول، بنزوکائین و پکتین | |
| دمنوشهای گیاهی | طیف کامل: نارون لغزنده، ختمی، شیرینبیان، زنجبیل، Throat Coat tea | |
| کورتیکواستروئیدها | فقط در موارد اورژانسی با اختلال عملکرد حرفهای (خوانندگان، سخنرانان)؛ دوز بالاتر و دوره کوتاهتر ترجیح دارد | |
| صدادرمانی | توصیه میشود؛ جلسات ۳۰–۶۰ دقیقهای هفتگی بهمدت ۸–۱۰ هفته | |
| استروئید استنشاقی | فلوتیکازون؛ در صورت نیاز مؤثرتر از خوراکی با عوارض کمتر | |
| سالمندان (۶۵ سال به بالا) | توضیح بالینی | پریزبایلارنکس (Presbylarynx) — تغییرات صوتی وابسته به سن — تا ۲۵٪ افراد بالای ۶۵ سال را درگیر میکند |
| صدادرمانی | خط اول درمان برای بهبود کیفیت زندگی مرتبط با گفتار | |
| تمرینهای صوتی | برنامههایی مانند Vocal Function Exercises (VFE) و Phonation Resistance Training Exercise (PhoRTE) | |
| درمانهای گیاهی | تأکید بر مصرف دمنوش یا شربتهای گیاهی |
تاثیر جنسیت بر گرفتگی صدا
زنان
- تارهای صوتی نازکتر: حدود ۲۰–۳۰٪ نازکتر از مردان و دارای ~۵۹٪ کلاژن کمتر؛ آسیبپذیری بیشتر در برابر نیروهای ارتعاشی
- کاهش اسید هیالورونیک (Hyaluronic Acid) در لایه سطحی تار صوتی؛ افزایش خطر آسیب و التهاب
- تأثیرات هورمونی : نوسانات چرخه قاعدگی با خستگی صوتی، کاهش دامنه و توان صدا مرتبط است؛ قرصهای جلوگیری از بارداری با کاهش نوسان هورمونی معمولا پایداری صدا را افزایش میدهند.
مردان
- تارهای صوتی ضخیمتر و بلندتر: افزایش جرم با تستوسترون در بلوغ؛ محافظت بیشتر در برابر آسیب
- بم شدن صدا وابسته به آندروژن: پایداری نسبی در بزرگسالی
دیسفونی عملکردی (Functional Dysphonia) یعنی گرفتگی یا اختلال صدا که علت ساختاری یا بیماری مشخص در تارهای صوتی ندارد، بلکه به دلیل نحوه نادرست استفاده از صدا ایجاد شده است؛ مثل فشار فریاد زدن، صحبتکردن طولانی با صدای بلند، تنش عضلات گردن و حنجره یا عادتهای غذایی اشتباه.
وقتی گفته میشود «زنان پاسخ بسیار خوبی به صدادرمانی دارند» یعنی:
- بانوانی که گرفتگی صدای آنها از نوع عملکردی است (نه ناشی از توده، عفونت یا آسیب فیزیکی) تکنیکهای صدا درمانی (Voice Therapy) که شامل آموزش تکنیک صحیح صحبتکردن، تنفس صحیح، کاهش تنش عضلانی و تمرینهای صوتی است؛ اکثر باعث بهبود واضح صدا میشود (طیف صدا بهتر شده، خستگی صوتی کم و گرفتگی گلو برطرف میگردد).
اگر گرفتگی صدای یک زن به دلیل «بد استفادهکردن از صدا» باشد (نه بیماری تار صوتی)؛ احتمال موفقیت صدادرمانی، بالا و قابلاعتماد است و در زنان به بهبود محسوس صدایشان منجر میشود.
دیسفونی عملکردی (Functional Dysphonia) در مردان کمتر از زنان دیده میشود؛ چون تارهای صوتی مردان ضخیمتر و مقاومتر است. بنابراین فشار و ارتعاش ناشی از صحبتکردن را قویتر تحمل مینماید.
اگر مردان جزو کاربران شغلی صدامحور (Occupational Voice Users) باشند—یعنی حرفه آنها وابسته به حرف زدن طولانی یا بلند باشد (مثل معلمان، مدرسان، خوانندگان، مداحان، سخنرانان، گویندگان رادیو و تلویزیون …) آنگاه این مزیت طبیعی تارهای صوتی کمتر شده و خطر ابتلا به گرفتگی صدا و دیسفونی عملکردی در مردان بالا میرود.
مردان معمولاً کمتر دچار گرفتگی صدای عملکردی میشوند، اما اگر پیشه آنها با فریاد و بلند حرف زدن همراه باشد، آنها هم مثل زنان (گاهی حتی شدیدتر) در معرض آسیب صوتی قرار گرفته؛ نیازمند مراقبت و صدادرمانی هستند.
هنگام گرفتگی صدا، چه زمانی باید سریع به متخصص مراجعه کرد؟
ادامه یافتن گرفتگی صدا بین ۲–۴ هفته، همراهی با تنگی نفس، درد شدید یا تغییر مزمن صدا پس از التهاب گلو؛ نیازمند ارزیابی توسط متخصص گوش حلق بینی (ENT) است. در کودکان با گرفتگی بیش از دو هفته، ارجاع به ENT کودکان توصیه میشود.
جدول آزمایشهای تشخیص گرفتگی صدا
| نام فارسی آزمایش / بررسی | نام انگلیسی | توضیح مختصر |
|---|---|---|
| شرح حال و معاینه بالینی | History & Physical Examination | بررسی مدت گرفتگی صدا، شغلهای پرمصرف صوتی، سیگار، رفلاکس، داروها و معاینه گردن و گلو |
| لارنگوسکوپی غیرمستقیم | Indirect Laryngoscopy | مشاهده اولیه تارهای صوتی با آینه یا ابزار ساده؛ روش غربالگری |
| لارنگوسکوپی فیبراپتیک | Flexible Fiberoptic Laryngoscopy | بررسی مستقیم حرکت تارهای صوتی، التهاب، ندول، پولیپ یا فلج |
| ویدئولارنگوسکوپی | Video Laryngoscopy | ثبت تصویر حنجره جهت بررسی دقیقتر و پیگیری درمان |
| استروبوسکوپی حنجره | Laryngeal Stroboscopy | بررسی ارتعاش تارهای صوتی؛ بسیار مهم در دیسفونی عملکردی |
| آنالیز آکوستیک صدا | Voice Analysis (Acoustic Analysis) | اندازهگیری Jitter، Shimmer و سایر شاخصهای کیفیت صدا |
| تست عملکرد صوت | Voice Function Tests | ارزیابی دامنه، قدرت و پایداری صدا توسط گفتاردرمانگر |
| آزمایش عملکرد تیروئید | Thyroid Function Tests (TSH, T4) | در صورت شک به اختلالات تیروئیدی بهعنوان علت گرفتگی صدا |
| آندوسکوپی مری و معده | Upper GI Endoscopy | بررسی رفلاکس شدید یا لارنگوفارنژیال رفلاکس (LPR) |
| مانیتورینگ pH مری | Esophageal pH Monitoring | تشخیص دقیق رفلاکس اسیدی مؤثر بر حنجره |
| سیتیاسکن گردن | CT Scan of Neck | بررسی تودهها، فلج عصب یا ضایعات عمقی گردن |
| امآرآی گردن یا مغز | MRI of Neck / Brain | ارزیابی دقیق مسیر اعصاب حنجره و علل عصبی |
| بیوپسی حنجره | Laryngeal Biopsy | در صورت مشاهده ضایعه مشکوک یا مقاوم به درمان |
| تستهای آلرژی | Allergy Testing | در موارد شک به آلرژی مزمن بهعنوان عامل تحریک حنجره |
نکات بالینی مهم
گرفتگی صدا بیش از ۳ هفته بدون بهبود → نیازمند لارنگوسکوپی
در افراد سیگاری یا با درد، کاهش وزن یا خونریزی → رد بدخیمی اولویت دارد
بسیاری از موارد، آزمایش خونی نیاز ندارند مگر با شک بالینی مشخص
جدول تفکیک آزمایشها بر اساس سن
| گروه سنی | بررسیها و آزمایشهای اصلی | توضیح بالینی |
|---|---|---|
| کودکان | لارنگوسکوپی، ارزیابی صوت، بررسی عفونتها | شایعترین علل: لارنژیت ویروسی، فریاد زدن، ندولهای صوتی |
| بزرگسالان | لارنگوسکوپی، استروبوسکوپی، آنالیز صدا، بررسی رفلاکس | علل شایع: استفاده شغلی از صدا، رفلاکس، ضایعات خوشخیم |
| سالمندان | لارنگوسکوپی، CT/MRI، تست تیروئید، بیوپسی در صورت نیاز | بررسی آتروفی تار صوتی، فلج عصب، بدخیمیها |
روند تصمیمگیری پزشک (Flowchart : فلوچارت تشخیص گرفتگی صدا)
-
زمانبندی آزمایش گرفتگی صدا:
-
مدت کمتر از ۳ هفته؟
- بله → درمان حمایتی + استراحت صوتی
- خیر →
-
انجام لارنگوسکوپی
- ضایعه خوشخیم (ندول، پولیپ) → گفتاردرمانی / درمان دارویی
- شک به بدخیمی → بیوپسی حنجره
- حرکت غیرطبیعی تار صوتی → CT اسکن یا MRI گردن
-
انجام لارنگوسکوپی
-
علائم هشدار (درد، کاهش وزن، سیگار، خونریزی)؟
- بله → بررسی فوری تخصصی + تصویربرداری
- خیر → پیگیری و ارزیابی عملکرد صوت
-
مدت کمتر از ۳ هفته؟
ترفندهای بهبود سریعتر گرفتگی صدا
| اقدام درمانی | توضیح کامل | نکات و جزئیات |
|---|---|---|
| استراحت صوتی با اصلاح رفتار (Voice Rest) | اساسیترین درمان گرفتگی صدا، استراحت صوتی است؛ یعنی کاهش صحبتکردن (پرهیز از استفاده از صدایتان تا حد امکان). این کار به تارهای صوتی (Vocal Cords) اجازه میدهد از التهاب یا تحریک رهایی یابند. | حتی از پچپچ کردن (Whispering) نیز اجتناب کنید؛ زیرا نسبت به گفتار عادی فشار بیشتری بر تارهای صوتی وارد میکند. سایر اقدامات رفتاری شامل حفظ حجم صدای طبیعی، پرهیز از صافکردن مکرر گلو (که موجب کشیدگی تارهای صوتی میگردد) و کاهش مواجهه با محرکها مانند دود، آلودگی هوا، غذای تند یا ترش، عطر یا سایر بوهای تند است. |
| مرطوب نگه داشتن گلو و دهان (Hydration and Moisture) | عدم خشکی گلو و دهان برای سلامت تارهای صوتی ضروری است. نوشیدن دمنوشهای گیاهی، سوپ مرغ و آب گرم به مرطوبماندن تارهای صوتی کمک میکند. استفاده از دستگاه بخور (Humidifier) در طول روز و مخصوصا هنگام خواب، رطوبت هوا را افزایش داده و تحریک را کاهش میدهد. | استنشاق بخار استحمام، سونا، کاسه آب داغ یا دستگاه بخارساز ( تنتور استنشاقی ) — با شلکردن ترشحات اطراف تارهای صوتی، تسکین فوری ایجاد میکند. |
| غرغره - شستوشو با آبنمک (Gargling and Salt Water Rinses) | غرغره با آبنمک گرم (۱ قاشق چایخوری نمک در هر لیوان آب گرم) دو تا سه بار در روز با کاهش التهاب و حفظ رطوبت گلو به درمان لارنگیت (Laryngitis) یا التهاب کمک مینماید. | این روش ساده برای بزرگسالان و کودکان بالای ۸ سال ایمن است. |
| قرصهای مکیدنی تسکین گلو (Throat Lozenges and Soothing Agents) | مکیدن قرص ضد خشکی دهان، تولید بزاق را افزایش داده و حنجره را مرطوب نگه میدارد. قرصهای حاوی عسل (Honey)، منتول (Menthol)، بنزوکائین (Benzocaine) یا پکتین (Pectin) هرکدام فواید خاصی دارند. |
- عسل: خواص ضدباکتری و ضدالتهابی - منتول: ایجاد حس خنکی و تسکین - بنزوکائین: بیحسکننده موضعی - پکتین: کاهش التهاب و ایجاد پوشش محافظ |
| ماساژ و تمرین برای حنجره | ماساژ ملایم عضلات گلو چند بار در روز بمدت چند دقیقه، تنش حنجره را کاهش خواهد داد. تمرینهای ساده صوتی—مانند گفتن «آه» هنگام غرغره با آب یا ایجاد صدای شبیه هو با فشردن گونهها و دمیدن هوا—که روزانه ۱۵ تا ۲۰ بار انجام شوند، تنش عضلانی را کاهش داده و کیفیت صدا را بهبود میبخشند. | تمرینها باید روزانه و منظم انجام شوند تا بیشترین اثر را بر کاهش تنش و بهبود کیفیت صدا داشته باشند. |
درمان گرفتگی صدا از اصلاحات رفتاری ساده مثل حفظ رطوبت گلو باد منوش گیاهی تا جراحی را دربر میگیرد. اما معمولا مؤثرترین رویکرد ترکیبی از استراحت صوتی، مصرف مایعات کافی، رطوبترسانی و مراقبت حمایتی متناسب با سن است. بیشتر موارد اختلال صحبت بدون نیاز به مداخله شما بهبود مییابند ولی توجه به صدا درمانی و داروهای گیاهی هدفمند — بخصوص برای افرادی که کیفیت زندگی یا شغلشان به صدا وابسته است — مزایای قابلتوجه پیشگیرانه دارد.
13 دیدگاه دربارهٔ «درمان سریع گرفتگی صدا»
سلام و عرض ادب
مطلب خیلی کامل بود و دقیقاً چیزی بود که دنبالش بودم.
من خودم مدتیه روی این موضوع کار میکنم و نکتههایی که گفتید خیلی کمک کرد.
لطفاً بازم از این موضوع محتوا بذارید دمتون گرم!
از ارسال نظر مثبت خودتان درباره این مطلب ممنون هستیم.
برای گرفتگی صدا حین سرماخوردگی یا پس از سرماخوردگی چه درمانی مفید است؟
میتوانید داروهای گیاهی مثل شربت آوی پکت، شربت دیاپکت (بدون قند)، ساشه گرانول تارادین (بدون قند)، قرص مکیدنی آلتادین، تنتور استنشاقی اکالیپتوس دینه را از داروخانه خریداری و مصرف کنید روزانه. درمان خانگی معمولا ۲ تا ۵ روز طول میکشند:
آب نمک ولرم (غرغره) روزی 1–2 بار که باعث کاهش التهاب حلق میشود ولی تارهای صوتی را تغییری نمیدهد.
رفلاکس و گرفتگی صدا بسیار شایع است. شام سبک بخورید، فاصله 2–3 ساعت تا خواب را رعایت کنید. موضع خوابیدن حتما طوری باشد که سرتان بالاتر از بدن باشد.
نوشیدن مایعات گرمِ مداوم
استراحت و عدم صحبت کردن
استفاده از مرطوب کننده هوا
بخور ریه (تنتور استنشاقی)
دمنوش آب گرم یک فنجان کوچک و 1 قاشق چایخوری عسل، 2–3 بار در روز (بیماران دیابتی با احتیاط مصرف کنند)
دمنوش ختمی اما غلیظ نباشد (Althaea officinalis)
سلام. زنان حامله هم گاهی دچار گرفتگی صدا میشوند و حرف زدن آنها مختل میشود. علت و روش درمان را توضیح بدید
درمان گرفتگی صدا در بارداری
معمولا ناشی از خشکی مخاط، تغییرات هورمونی، رفلاکس معده به حنجره (LPR) یا حرف زدن زیاد است. ترجیح آنست که مادر باردار حتما به پزشک مراجعه کند تا آزمایش دقیق انجام شود و نباید دارو یا گیاه درمانی بکار برود (چون ممکن است سلامت جنین به خطر بیفتد). در موارد عادی کوتاه مدت روشهای زیر کمک کننده هستند:
– کنترل رفلاکس (بسیار مهم) وعدههای کوچک خوردن، عدم درازکشیدن تا ۲–۳ ساعت پس از غذا – بالا بردن سر تخت – پرهیز از غذاهای چرب، تند، شکلات، قهوه
– کاهش صحبت طولانی، پرهیز از داد زدن و نجوا
– عدم صافکردن مکرر گلو (بهجای آن جرعه آب)
– آب ولرم در فواصل منظم
– سوپها و مایعات گرم (نه داغ)
– بخور آب (روزی ۱–۲ بار، ۵–۱۰ دقیقه ولی از افزودن اسانسها خودداری کنید.) یا استفاده از بخارساز در اتاق
مصرف دارو (حتی شربتها و قرصهای مکیدنی) فقط با تجویز پزشک باشد. اگر پزشک تایید بدهد :
– ختمی (Althaea officinalis – برگ/گل) که لعابدار و محافظ مخاط است
– زنجبیل ملایم و رقیق: فقط در حد کم غلظت برای تهوع/تحریک خفیف
آیا گرفتگی صدا با نشاسته (مثلا نشاسته ذرت) قابل درمان میباشد؟
درمان گرفتگی صدا با نشاسته (نشاسته ذرت)
نشاسته ذرت درمان کمکی گرفتگی صداست که هنگام خشکی و تحریک خفیف مخاط گلو مموقتاً مفید میباشد ولی این روش درمان قطعی نیست چون شواهد بالینی قوی ندارد. نشاسته ذرت حاوی پلیساکاریدهایی است که پس از حلشدن در آب، محلولی با خاصیت پوشانندگی (Demulcent) ایجاد میکند. این لایه نازک مزایای زیر را برای حنجره دارد (نشاسته اثر ضدالتهابی یا ضدعفونیکننده واقعی ندارد اگر بخاطر سرماخوردگی صدای شما گرفته پس اگر گرفتگی صدای ناشی از خشکی هوا دارید مفید است) :
– خشکی مخاط حلق و حنجره را کاهش دهد
– تحریک مکانیکی تارهای صوتی را کمتر کند
– احساس سوزش و خشونت صدا را بهطور موقت کاهش دهد
نحوه مصرف
نشاسته ذرت: ۱ قاشق چایخوری
آب گرم: ۱ لیوان
عسل (اختیاری): ۱ قاشق مرباخوری (در صورت نداشتن منع قند یا حساسیت)
محلول را آرام بنوشید، ترجیحاً شب قبل از خواب یا زمانیکه لازم نیست حرف بزنید – حداکثر: ۱–۲ بار در روز، به مدت کوتاه (۱–۲ روز).
مواردی که مصرف شربت نشاسته برای گرفتگی صدا مؤثر نیست :
– لارنژیت عفونی (ویروسی/باکتریال)
– رفلاکس معده به حنجره (LPR)
– ندول، پولیپ یا ضایعات تارهای صوتی
– گرفتگی صدای بیش از ۲ هفته
– همراهی با درد شدید، تب، سرفه چرکی یا خونریزی
– اثر موقتی و تسکینی دارد و درمان پزشکی نیست
– باعث نفخ یا احساس سنگینی معده میشود (اگر دوز زیاد یا غلیظ مصرف شود)
– در بیماران دیابتی (مخصوصا با عسل) منع دارد.
سلام
بنظر مطلب مقاله مفیده ولی من حوصله خواندن ندارم! میشود تیترها را خلاصه جواب بدهید اینجا ببخشید.
برای درمان گرفتگی صدا بر اثر داد زدن چه گیاهانی بخوریم؟
استفاده از دانههای چهار گیاه بالنگوی شیرازی، بارهنگ، قدومه و بهدانه یا عصاره شیرین بیان، برگ ختمی مفید میباشد. دو محصول ساشه گرانول تارادین و قرص آلتادین از داروسازی دینه بهترین ترکیب دارویی این گیاهان میباشند. از عطاریهای معتبر نیز میتوانید گیاهان مفید بعنوان شربت یا دمنوش بکار ببرید.
سلام
لطفا دارو برای درمان سریع گرفتگی صدا در خانه معرفی کنید
درود بر شما
برای درمان خانگی ترجیح آنست که محصولات گیاهی دارای مجوز وزارت بهداشت را از داروخانه تهیه نمایید و کمتر سراغ محصولات عطاری بروید. یکی از بهترین داروهای گیاهی گرانول تارادین شرکت دینه میباشد که هر ساشه در یک لیوان آب جوش ریخته شده و باید در چند جرعه پس از خنک شدن نوشیده شود. این محصول از دانه چهار گیاه بالنگو، بارهنگ، قدومه و بهدانه تشکیل شده که مزایای آنرا در ابتدای مقاله توضیح داده ایم. همچنین میتوانید از وبسایتهای داروخانه ای مثل داروکده یا مثبت سبز بصورت تلفنی برای انتخاب محصولات مشابه دیگر نیز مشورت بگیرید. بدین منظور به وبسایت آنها مراجعه و با شماره تلفن آنها تماس برقرار و داخلی ۲ را برای صحبت با کارشناس دارویی انتخاب نمایید.