لیست داروهای گیاهی برای درمان کبد چرب

خرید بهترین داروهای پیشگیری یا درمان کبد چرب (داروی پاکسازی کبد)

راهنمای انتخاب و خرید بهترین دارو برای درمان کبد چرب: بر اساس نوع و درجه بیماری

بیماری کبد چرب بر اساس شدت فیبروز (زخم شدن بافت کبد) به مراحل مختلفی تقسیم می‌شود که از F0 (بدون فیبروز) تا F4 (سیروز) متغیر است. توصیه‌های درمانی بسته به مرحله بیماری تفاوت قابل‌توجهی دارند و مداخله زودهنگام شانس برگشت‌پذیری را در حد چشمگیری افزایش می‌دهد. تقسیم‌بندی F0–F4 مربوط به میزان فیبروز (Fibrosis staging) کبد است، نه میزان چربی (گرید : Grade). تقسیم‌بندی F معمولاً در بیماران کبد چرب غیرالکلی (NAFLD / NASH) برای تعیین شدت آسیب ساختاری کبد استفاده می‌شود.

Grade 0 – Normal Liver گرید صفر : کبد نرمال

  • فارسی: کبد طبیعی (بدون کبد چرب)

  • انگلیسی: Normal liver (No fatty infiltration)

  • توضیح: تجمع چربی وجود ندارد یا کمتر از حد تشخیصی است.


Grade 1 – Mild Fatty Liver گرید مرحله اول: کبد کم چرب

  • فارسی: کبد چرب گرید ۱ (خفیف)

  • انگلیسی: Mild fatty liver

  • ویژگی‌ها:

    • افزایش خفیف اکوژنسیته کبد در سونوگرافی

    • دیافراگم و عروق کبدی واضح هستند

  • درصد تقریبی چربی: کمتر از ۳۳٪ سلول‌های کبدی


Grade 2 – Moderate Fatty Liver گرید مرحله دوم:‌کبد نیم چرب

  • فارسی: کبد چرب گرید ۲ (متوسط)

  • انگلیسی: Moderate fatty liver

  • ویژگی‌ها:

    • افزایش متوسط اکوژنسیته

    • کاهش وضوح عروق پورت و دیافراگم

  • درصد تقریبی چربی: ۳۳٪ تا ۶۶٪ سلول‌های کبدی


Grade 3 – Severe Fatty Liver گرید مرحله سوم: کبد پرچرب

  • فارسی: کبد چرب گرید ۳ (شدید)

  • انگلیسی: Severe fatty liver

  • ویژگی‌ها:

    • افزایش شدید اکوژنسیته

    • محو شدن عروق کبدی و دیافراگم

  • درصد تقریبی چربی: بیش از ۶۶٪ سلول‌های کبدی

  • نکته مهم: خطر بالاتر پیشرفت به استئاتوهپاتیت، فیبروز و سیروز


معادل‌های پرکاربرد انگلیسی در داروها

  • Hepatic steatosis

  • Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD)

  • در مراحل پیشرفته‌تر:

    • NASH (Non-alcoholic steatohepatitis)


نکات و محدودیت‌ها

  • این گریدبندی عمدتاً بر اساس سونوگرافی است :

    • شدت واقعی آسیب سلولی یا التهاب را دقیق نشان نمی‌دهد.

    • بین گرید ۲ و ۳ همپوشانی تشخیصی وجود دارد.

  • بیوپسی کبد تنها روش قطعی تعیین شدت واقعی آسیب است (به‌ندرت انجام می‌شود).

  • در افراد چاق یا با فیبروز، دقت سونوگرافی کاهش می‌یابد.

F0 – No Fibrosis کبد سالم بدون فیبروز

  • فارسی: بدون فیبروز

  • انگلیسی: No fibrosis

  • توضیح:
    بافت کبد طبیعی است؛ چربی ممکن است وجود داشته باشد، اما اسکار (جوشگاه) ایجاد نشده است.


F1 – Mild Fibrosis کبد با فیبروز مرحله اول

  • فارسی: فیبروز خفیف

  • انگلیسی: Mild fibrosis (Perisinusoidal or portal fibrosis)

  • توضیح:
    شروع تشکیل بافت فیبروتیک اطراف سینوزوئیدها یا نواحی پورتال

  • نکته بالینی: معمولاً برگشت‌پذیر است.


F2 – Moderate Fibrosis  کبد با فیبروز مرحله دوم (متوسط)

  • فارسی: فیبروز متوسط

  • انگلیسی: Moderate fibrosis

  • توضیح:
    گسترش فیبروز به چند ناحیه پورتال با شروع اتصال بین آن‌ها

  • اهمیت: نقطه هشدار برای پیشرفت به مراحل غیرقابل برگشت


F3 – Severe Fibrosis (Bridging Fibrosis)  کبد با فیبروز مرحله سوم (شدید)

  • فارسی: فیبروز شدید (فیبروز پل‌زننده)

  • انگلیسی: Severe fibrosis (Bridging fibrosis)

  • توضیح:
    ایجاد پل‌های فیبروتیک بین نواحی پورتال و مرکزی کبد

  • وضعیت: پیش‌سیروز (Pre-cirrhotic)


F4 – Cirrhosis کبد با فیبروز مرحله چهارم (سیروز کبدی)

  • فارسی: سیروز کبدی

  • انگلیسی: Cirrhosis

  • توضیح:
    تخریب معماری طبیعی کبد با ندول‌های بازساختی

  • عوارض: نارسایی کبد، فشار خون نامتعادل، افزایش خطر سرطان کبد (HCC)

مورد مقایسه Grade 1–3 (گرید کبد چرب) F0–F4 (مرحله فیبروز)
چی را نشان می‌دهد؟ میزان تجمع چربی در کبد شدت فیبروز (اِسکار یا زخم کبد)
روش رایج تشخیص سونوگرافی بیوپسی کبد / FibroScan
قابلیت برگشت بالا (با اصلاح سبک زندگی) از F2 به بالا محدود
میزان اهمیت متوسط بسیار بالا
مرحله کبد (گرید) روش درمان قرص تحت نسخه قرص گیاهی
گرید ۱ تغییر سبک زندگی - قرص سینارکول (عصاره آرتیشو یا کنگرفرنگی) - قرص لیوردین کمپلکس (عصاره خارمریم یا سیلیمارین)
- قرص گرین تیدین (عصاره چای سبز)
گرید ۲ درمان دارویی Pioglitazone / GLP-1 / Vitamin E قرص لیوردین کمپلکس حاوی سیلیمارین (عصاره خارمریم) - قرص سینارکول (عصاره آرتیشو)
گرید ۳ درمان تخصصی Resmetirom / Pioglitazone + GLP-1 بعنوان کمک درمان با نظر پزشک مصرف ویتامین E و قرص سیلیمارین (خارمریم)
دسته دارویی مرحله کبد (فیبروز) قرص / مکمل توضیحات
گیاهی F0–F2 خار مریم (سیلیمارین) سیلیمارین یکی از پرمطالعه‌ترین ترکیبات گیاهی در درمان کبد چرب است. باعث بهبود حساسیت به انسولین، کاهش آنزیم‌های کبدی، کاهش کلسترول و تری‌گلیسیرید و مهار فیبروز می‌شود. دوزهای ۱۴۰ تا ۵۶۰ میلی‌گرم روزانه طی ۲ تا ۳ ماه مؤثر هستند.
(قرص لیوردین کمپلکس)
گیاهی F0–F2 عصاره چای سبز مصرف ۵۰۰ میلی‌گرم روزانه به مدت ۹۰ روز موجب کاهش معنی‌دار ALT و AST و بهبود چربی کبد می‌شود. چای سبز باعث کاهش وزن میشود که در بهبود کبد بسیار تاثیرگذار است. البته در موارد نادر، آسیب حاد کبدی گزارش شده است.
(قرص گرین تیدین)
گیاهی F0–F2 زردچوبه (کورکومین) کورکومین با خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی، باعث کاهش چربی کبد و آنزیم‌های کبدی می‌شود. نتایج مطالعات در مورد میزان اثربخشی کاملاً یکسان نیستند.
(قرص کورکوما)
گیاهی F0–F2 زنجبیل مصرف ۲ گرم زنجبیل روزانه به مدت ۱۲ هفته موجب کاهش ALT، GGT، شاخص‌های التهابی و تجمع چربی کبد می‌شود.
(قرص زنجبیل)
گیاهی F0–F2 NAC (ان-استیل سیستئین) NAC با اثرات آنتی‌اکسیدانی و محافظت از میتوکندری، باعث کاهش ALT و بهبود نفوذ چربی در کبد می‌شود و تحمل‌پذیری بالایی دارد.
گیاهی F2–F3 بربرین (زرشک) آلکالویید بربرین در زرشک باعث بهبود آنزیم‌های کبدی، قند و چربی خون شده و از طریق مسیر AMPK و SIRT تجمع تری‌گلیسیرید و فیبروز کبدی را کاهش می‌دهد.
گیاهی F2–F3 عصاره کنگر فرنگی یا آرتیشو عصاره کنگر فرنگی با کاهش چربی خون، کاهش تجمع چربی در کبد و اثرات آنتی‌اکسیدانی از کبد محافظت می‌کند.
(قرص سینارکول)
نسخه‌ای F0–F2 پی‌اوگلیتازون پی‌اوگلیتازون یکی از مؤثرترین داروهای نسخه‌ای برای مراحل اولیه تا متوسط کبد چرب غیرالکلی است. این دارو با افزایش حساسیت به انسولین، مکانیسم اصلی پاتولوژیک سندرم متابولیک و NAFLD را هدف قرار می‌دهد. دوز ۳۰ تا ۴۵ میلی‌گرم روزانه موجب کاهش معنی‌دار ALT و AST و بهبود استئاتوز، التهاب و بالونینگ سلولی می‌شود. عوارض شامل افزایش وزن، احتباس مایع، افزایش خطر نارسایی قلبی، کاهش تراکم استخوان و افزایش خطر سرطان مثانه در مصرف طولانی‌مدت است.
نسخه‌ای F0–F2 متفورمین متفورمین با کاهش گلوکونئوژنز کبدی و تولید تری‌گلیسیرید، حساسیت به انسولین را افزایش می‌دهد. با وجود نتایج امیدوارکننده اولیه، مطالعات بالینی کنترل‌شده نتایج متناقضی داشته‌اند. در راهنماهای بالینی آمریکا، متفورمین به‌عنوان درمان استاندارد NAFLD توصیه نمی‌شود، مگر در بیمارانی که همزمان دیابت دارند.
نسخه‌ای F0–F2 ویتامین E مصرف حدود ۴۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین E در روز موجب کاهش استئاتوز، التهاب و بالونینگ سلولی در بیماران مبتلا به NASH می‌شود. این اثر از طریق کاهش استرس اکسیداتیو ایجاد می‌شود. نگرانی‌هایی درباره افزایش مرگ‌ومیر کلی و خطر سرطان پروستات در مصرف طولانی‌مدت وجود دارد و بیشتر برای بیماران غیر دیابتی توصیه می‌شود.
نسخه‌ای F0–F2 استاتین‌ها و ازتیمایب استاتین‌ها مانند آتورواستاتین باعث کاهش آنزیم‌های کبدی و چربی خون می‌شوند. ترکیب آتورواستاتین با ویتامین C و E طی ۴ سال خطر استئاتوز کبدی را تا ۷۱٪ کاهش داده است. ازتیمایب (۱۰ میلی‌گرم روزانه) باعث بهبود ALT، کلسترول و تری‌گلیسیرید شده ولی اثر آن بر بهبود فیبروز یکنواخت نیست.
نسخه‌ای F2–F3 رزمتی‌روم (Rezdiffra) رزمتی‌روم اولین داروی تأییدشده FDA برای NASH همراه با فیبروز متوسط تا شدید است. این دارو با فعال‌سازی گیرنده بتای هورمون تیروئید، متابولیسم چربی و گلوکز کبدی را بهبود می‌دهد. در مطالعات بالینی، در ۲۶ تا ۳۰٪ بیماران باعث رفع NASH و در ۲۴ تا ۲۶٪ موجب بهبود حداقل یک درجه فیبروز شده است.
نسخه‌ای F2–F3 پنتوکسی‌فیلین پنتوکسی‌فیلین با مهار TNF-α اثر ضدالتهابی دارد. برخی مطالعات کاهش ALT و AST و بهبود بافت‌شناسی را نشان داده‌اند اما نتایج کلی متناقض است. تهوع و استفراغ از عوارض شایع آن هستند.
نسخه‌ای F3–F4 سماگلوتاید و تیرزپاتاید این داروهای ضدچاقی باعث کاهش چربی کبد و کند شدن پیشرفت بیماری می‌شوند، اما تاکنون شواهد قطعی برای معکوس کردن NASH پیشرفته ارائه نشده است. مطالعات بالینی همچنان ادامه دارد.

هیچ دارویی درمان قطعی کبد چرب محسوب نمی‌شود. تمام درمان‌ها با هدف کنترل، تثبیت و جلوگیری از پیشرفت بیماری بکار می‌روند. انتخاب درمان باید بر اساس مرحله بیماری کبد، وجود دیابت و تحمل عوارض دارویی انجام گردد؛ بنابراین مشاوره با متخصص کبد (هپاتولوژیست) ضروری است.

پیمایش به بالا