قاعدگی یا عادت ماهانه، یک روند فیزیولوژیک طبیعی مربوط به تغییرات هورمونی و تناسلی است که در بانوان بالغ بصورت ماهیانه اتفاق میافتد. این پدیده فیزیولوژیک تحت تاثیر هورمون های آزاد شده از غده هیپوفیز و تخمدانها میباشد.
از شروع قاعدگی تا شروع قاعدگی بعدی، یک سیکل محسوب میشود.
هر سیکل قاعدگی بطور متوسط 28 روز طول می کشد. اما در بسیاری از خانمها این سیکل بحالتهای مختلف دچار اختلال شده (اختلالات قاعدگی در زنان و دختران بسیار رایج میباشد).
این اختلالات شامل فقدان عادت ماهیانه یا آمنوره، خونریزی شدید طی قاعدگی یا منوراژی، دفعات کم قاعدگی یا الیگومنوره و همچنین دفعات زیاد قاعدگی یا پلیمنوره میباشد.
اگر فواصل بین دو قاعدگی از 24 روز کمتر باشد در اصطلاح علمی پلی منوره و اگر از 37 روز بیشتر باشد الیگومنوره نام دارد. شایع ترین علت بینظمیهای قاعدگی مربوط به اختلالات تخمکگذاری است.
الیگومنوره در افرادی که اختلال در ترشح هورمونی بنام پرولاکتین را دارند و همچنین در خانمهای مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) بیشتر دیده میشود.
از عوامل دیگر موثر در بی نظمی های سیکل قاعدگی می توان به کاهش وزن شدید، ورزش به شکل حرفه ای، چاقی، اضطراب و ابتلا به دیابت اشاره کرد.
سندرم پیش از قاعدگی یا PMS
از دیگر اختلالات آزاردهنده شایع بین خانمها است که حدود ده روز قبل از قاعدگی اتفاق می افتد و با علائمی مانند دردناکی سینه ها (Mastalgia)، تمایل به مصرف شیرینی جات، آکنه (جوش صورت)، نفخ شکمی و همچنین تغییرات خلق و خو بروز می کند.
دلیل بروز این علائم، تغییرات هورمونی شدید و در پی آن تغییرات در عملکرد ناقلهای عصبی مغزی است.
از دیگر اختلالات آزار دهنده در زنان، مشکلات بعد از یائسگی میباشد یائسگی یکی از مراحل طبیعی زندگی زنان است که معمولا در سنین بین 45 تا 55 سالگی رخ میدهد. دراین زمان، تخمدانها بمیزان کمتری هورمونهای زنانه ترشح کرده و سبب بروز علائم یائسگی میشوند.
علائم شامل تغییرات روحی و جسمی مانند گرگرفتگی (احساس گرمای شدید)، تپش قلب، تعریق، اضطراب و بی خوابی و …. میباشد.
گیاه پنج انگشت با نام علمی (ویتکس آنگوس) vitex Agnus-castus یکی از گیاهان دارویی مهم و معروف برای رفع اختلالات پیش از قاعدگی، قاعدگی و همچنین یائسگی میباشد. در همین راستا شرکت داروسازی دینه ایران با استفاده از عصاره خشک میوه گیاه پنج انگشت، اقدام به تولید قرص گیاهی فمودین نموده است. این قرص با دارا بودن 20 میلیگرم عصاره خشک میوه این گیاه در رفع علائم پیش از قاعدگی یا PMS بسیار موثر بوده و همچنین جهت رفع انواع بینظمیهای سیکل قاعدگی، بالا بودن پرولاکتین خون، کاهش دردهای قاعدگی و همچنین عوارض شایع یائسگی مانند گرگرفتگیها موثر میباشد.
